Ως μια ξεκάθαρη πολιτική στήριξη προς την Τουρκία και ως προσωπικό «άδειασμα» του Μπενιαμίν Νετανιάχου παρουσιάζει ο τουρκικός Τύπος τις νέες δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Άγκυρα.
Κοινή γραμμή των τουρκικών δημοσιευμάτων είναι ότι ο Τραμπ απέρριψε δημοσίως τις ισραηλινές αντιρρήσεις, εξήρε την Τουρκία ως ισχυρό σύμμαχο και έστειλε μήνυμα ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να υπαγορεύει στην Ουάσιγκτον σε ποια χώρα θα πουλά αμερικανικά οπλικά συστήματα.
«Η Τουρκία υπήρξε ένας εξαιρετικός σύμμαχος. Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι φίλος μου. Κανείς δεν μπορεί να μου πει σε ποιον θα πουλήσουμε ή δεν θα πουλήσουμε», δήλωσε ο Τραμπ, όταν ρωτήθηκε για την αντίθεση του Νετανιάχου στην πώληση των F-35 στην Τουρκία. Ο Αμερικανός Πρόεδρος χαρακτήρισε ακόμη την Τουρκία πολύ ισχυρή χώρα, με μεγάλη στρατιωτική δύναμη και σημαντικό εξοπλισμό. (Habertürk)
Milliyet: «Συναγερμός σε Ισραήλ και Ελλάδα»
Η Milliyet παρουσιάζει τις δηλώσεις Τραμπ με εμφανώς θριαμβευτικό τόνο, υποστηρίζοντας ότι προκάλεσαν «συναγερμό» σε Ισραήλ και Ελλάδα.
Με τίτλους όπως «Το Ισραήλ και η Ελλάδα σε αναμμένα κάρβουνα» και αναφορές σε «σεισμό των F-35», η τουρκική εφημερίδα επιχειρεί να εμφανίσει την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα ως μεγάλη γεωπολιτική ανατροπή στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κατά τη Milliyet, η θετική στάση του Τραμπ δείχνει ότι η Άγκυρα βρίσκεται πλέον «πολύ πιο κοντά απ’ όσο πιστευόταν» στην απόκτηση των αμερικανικών μαχητικών.
Η εφημερίδα δεν περιορίζεται στην καταγραφή των δηλώσεων, αλλά τις ερμηνεύει ως υποχώρηση των ισραηλινών και ελληνικών αντιστάσεων και ως απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον δεν είναι διατεθειμένη να αφήσει τον Νετανιάχου να καθορίσει την αμερικανική πολιτική απέναντι στην Τουρκία.
Ωστόσο, η θετική τοποθέτηση του Τραμπ δεν ισοδυναμεί ακόμη με ολοκληρωμένη συμφωνία ή οριστική έγκριση πώλησης. Η επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 εξακολουθεί να συνδέεται με το ζήτημα των ρωσικών S-400 και με τους νομικούς και πολιτικούς περιορισμούς στο αμερικανικό Κογκρέσο.
«Χαστούκι» στον Νετανιάχου
Ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζει η Milliyet το θέμα δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας για την πολιτική ανάγνωση που επιχειρεί να επιβάλει: ο Τραμπ εμφανίζεται να βάζει στη θέση του τον Νετανιάχου, ενώ η Τουρκία παρουσιάζεται ως δύναμη την οποία οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αγνοήσουν.
Η εφημερίδα χρησιμοποιεί μάλιστα εκφράσεις όπως «ένα ακόμη χαστούκι από την Τουρκία», μετατρέποντας μια δήλωση προθέσεων του Αμερικανού Προέδρου σε εικόνα διπλωματικής νίκης της Άγκυρας έναντι του Ισραήλ και της Ελλάδας.
Στο ίδιο κλίμα, ο τουρκικός Τύπος συνδέει τις δηλώσεις Τραμπ με το ιδιαίτερα θετικό κλίμα που καταγράφηκε στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις κατά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Ο Τραμπ είχε ήδη εκφράσει ανοικτά την προθυμία του να εξετάσει την πώληση F-35 στην Τουρκία, παρά τις ενστάσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην Ουάσιγκτον εξαιτίας των S-400.
CNN Türk: «Ο Νετανιάχου όπως τον γνωρίζουμε»
Ακόμη πιο επιθετική είναι η γραμμή του CNN Türk, το οποίο παρουσιάζει τις ισραηλινές κινήσεις ως οργανωμένη προσπάθεια πρόκλησης και χειραγώγησης πριν από τη συνάντηση Τραμπ–Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο.
Με τίτλο «Ο Νετανιάχου όπως τον γνωρίζουμε: Πρόκληση πριν από τη συνάντηση», το τουρκικό δίκτυο συνδέει τις αντιδράσεις του Ισραηλινού Πρωθυπουργού για τα F-35 με δημοσίευμα της Jerusalem Post, σύμφωνα με το οποίο η Τουρκία φέρεται να επιχειρεί να επηρεάσει τις επερχόμενες ισραηλινές εκλογές μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Το CNN Türk υιοθετεί τη θέση ότι οι συγκεκριμένες κατηγορίες είναι αόριστες, δεν συνοδεύονται από συγκεκριμένα στοιχεία και δημοσιοποιήθηκαν την παραμονή της συνάντησης του Νετανιάχου με τον Τραμπ, προκειμένου να δημιουργηθεί αρνητικό κλίμα κατά της Τουρκίας.
Στην τουρκική αφήγηση, επομένως, ο Νετανιάχου εμφανίζεται να επιχειρεί να μπλοκάρει τα F-35 όχι μόνο μέσω διπλωματικών επαφών στην Ουάσιγκτον, αλλά και μέσω δημοσιευμάτων που στοχοποιούν την Άγκυρα.
Habertürk: «Ο Τραμπ έβαλε φρένο στον Μπίμπι»
Η Habertürk επικεντρώνεται περισσότερο στην ίδια τη δήλωση του Αμερικανού Προέδρου, επιλέγοντας τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ο Τραμπ αντιτάχθηκε στον Μπίμπι για τα F-35: Κανείς δεν θα μου πει τι θα πουλήσω».
Το μέσο προβάλλει ως κεντρικό μήνυμα ότι ο Τραμπ θεωρεί την Τουρκία «εξαιρετικό σύμμαχο» και τον Ερντογάν προσωπικό του φίλο.
Παράλληλα, αναδεικνύει και μια δεύτερη δήλωση του Αμερικανού Προέδρου, σύμφωνα με την οποία πολλές χώρες δεν θα μπορούσαν να επιβιώσουν χωρίς την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, αναφέροντας ειδικά το Ισραήλ. Η τοποθέτηση αυτή ερμηνεύτηκε ως ακόμη ένα μήνυμα ισχύος προς τον Νετανιάχου πριν από τη συνάντησή τους.
Η κοινή γραμμή: Η Τουρκία κερδίζει έδαφος
Παρά τις διαφορές στο ύφος, η Milliyet, το CNN Türk και η Habertürk συγκλίνουν σε μία κοινή ανάγνωση: οι δηλώσεις Τραμπ αποτελούν σημαντική πολιτική επιτυχία για την Άγκυρα.
Ο τουρκικός Τύπος προβάλλει τέσσερα βασικά μηνύματα:
Πρώτον, ότι ο Τραμπ εμπιστεύεται προσωπικά τον Ερντογάν και αντιμετωπίζει την Τουρκία ως αναντικατάστατο σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ.
Δεύτερον, ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν αποδέχεται το ισραηλινό βέτο στην πώληση μαχητικών προς την Άγκυρα.
Τρίτον, ότι Ισραήλ και Ελλάδα ανησυχούν για την πιθανή αλλαγή των στρατιωτικών ισορροπιών στην περιοχή.
Και τέταρτον, ότι οι αντιδράσεις του Νετανιάχου παρουσιάζονται πλέον από τα τουρκικά μέσα ως απόδειξη της ενίσχυσης της γεωπολιτικής θέσης της Τουρκίας.
Πολιτική νίκη, αλλά όχι ακόμη παράδοση F-35
Πίσω από τους πανηγυρικούς τίτλους, πάντως, η πραγματική εικόνα παραμένει πιο σύνθετη.
Οι δηλώσεις Τραμπ αποτελούν σαφές θετικό πολιτικό μήνυμα για την Άγκυρα και δείχνουν ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει σοβαρά την αποκατάσταση της αμυντικής συνεργασίας με την Τουρκία.
Δεν σημαίνουν όμως ότι έχει ληφθεί ήδη τελική απόφαση για την πώληση ή παράδοση των F-35.
Το ζήτημα των S-400, οι όροι της αμερικανικής νομοθεσίας και οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια. Επομένως, ο τουρκικός Τύπος παρουσιάζει προς το παρόν μια ισχυρή πολιτική δήλωση του Τραμπ ως σχεδόν τετελεσμένη γεωπολιτική νίκη.
Το βέβαιο είναι ότι η φράση «κανείς δεν θα μου πει τι θα πουλήσω» προσέφερε στα τουρκικά μέσα τον τίτλο που αναζητούσαν: έναν Αμερικανό Πρόεδρο που εμφανίζεται να απορρίπτει τις πιέσεις του Ισραήλ και να ανοίγει ξανά την πόρτα των F-35 στην Τουρκία.
