Την ανάπτυξη μαχητικών αεροσκαφών F-16  στα κατεχόμενα συζητά αύριο το Υπουργικό Συμβούλιο στην Τουρκία υπό την προεδρία του Τούρκου Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν. Στην ατζέντα του Συμβουλίου θα βρίσκεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Όπως μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, στο τραπέζι θα βρεθούν επίσης τα σταδιακά σχέδια που έχει προετοιμάσει η Τουρκία για την ‘ασφάλεια’ των κατεχομένων. Αναφέρουν ότι «θα γίνουν αξιολογήσεις σχετικά με την ανάπτυξη μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην ‘τδβκ’. Θα εξεταστεί πότε πρέπει να ληφθεί η τελική απόφαση όσον αφορά τη μέθοδο και τον χρόνο υλοποίησης».

Το τουρκικό Υπουργικό Συμβούλιο θα συζητήσει και την εκτόξευση του βαλλιστικού πυραύλου από το Ιράν προς τον τουρκικό εναέριο χώρο, ο οποίος και καταρρίφθηκε. Όλες αυτές οι εξελίξεις και η στάση της Τουρκίας θα συζητηθούν στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Ένα ακόμη θέμα που θα συζητηθεί είναι ο ισχυρισμός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες οργανώνουν κουρδικές ομάδες για την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος. Σχετικά με το ζήτημα, η Άγκυρα επισημαίνει ότι το Ισραήλ εδώ και χρόνια καταβάλλει προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση. Στο Υπουργικό Συμβούλιο θα αξιολογηθούν αυτές οι πιθανότητες.

Οι επιπτώσεις του πολέμου στην τουρκική οικονομία

Οι κίνδυνοι του πολέμου για την τουρκική οικονομία θα βρεθούν επίσης στην ημερήσια διάταξη. Όλες οι εξελίξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τη διαδικασία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού θα αξιολογηθούν και θα προετοιμαστεί ένας ολοκληρωμένος οδικός χάρτης για πιθανά μέτρα.

Αναμένεται επίσης ότι ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και ο Υπουργός Οικονομικών και Θησαυροφυλακίου Μεχμέτ Σιμσέκ θα παρουσιάσουν ενημερώσεις στα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου για όλα αυτά τα θέματα.

Αποφάσεις για τις κινήσεις της Τουρκίας στο θέμα της πόντισης καλωδίων στην ανατολική Μεσόγειο αναμένεται να λάβει το Υπουργικό Συμβούλιο της Τουρκίας αύριο υπό τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Όπως μεταδίδεται, «στο πλαίσιο του καθεστώτος του εγγυητή της Τουρκίας (στην Κύπρο), θα συζητηθούν οι δραστηριότητες τοποθέτησης καλωδίων στην Ανατολική Μεσόγειο, που πραγματοποιούνται σε συνεργασία από την Ελλάδα, τη ‘νότια Κύπρο’ και το Ισραήλ. Τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου θα επανεξετάσουν πιθανά διπλωματικά και στρατηγικά βήματα για το θέμα»

Στην ατζέντα του Υπουργικού Συμβουλίου θα είναι επίσης θέματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής. Θα συζητηθούν επίσης οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα, οι τελευταίες εξελίξεις στη Συρία και θέματα που αφορούν τα περιφερειακά συμφέροντα της Τουρκίας.

Επιπλέον, αναμένεται να συζητηθούν «τα μηνύματα που έρχονται από τον ηγέτη του ΡΚΚ Οτσαλάν Ιμραλί και το όραμα της ‘Τουρκίας χωρίς Τρομοκρατία’ στο πλαίσιο της πρόσφατης συνάντησης με την αντιπροσωπεία του φιλοκουρδικού κόμματος DEM».

Στην ατζέντα θα βρεθούν επίσης οι εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, η πιθανή συνάντηση Ερντογάν-Τραμπ και οι νέες εμπορικές πολιτικές. Εκτός από άλλα θέματα εξωτερικής πολιτικής όπως οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και ο πόλεμος Ουκρανίας-Ρωσίας, τα αποτελέσματα του Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας, διπλωματικής βιτρίνας της Τουρκίας, θα αποτελέσουν επίσης ξεχωριστό θέμα συζήτησης.

Μεγάλη δυσφορία στην Άγκυρα προκάλεσε η συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που υπέγραψε ο Λίβανος με την Κυπριακή Δημοκρατία, με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να στέλνει σκληρό μήνυμα στη Βηρυτό.

Σύμφωνα με πληροφορίες τουρκικών μέσων ενημέρωση από το Φόρουμ της Ντόχα, η συνάντηση του Φιντάν με τον πρωθυπουργό του Λιβάνου Νεβάφ Σαλάμ εξελίχθηκε σε βαριά ατμόσφαιρα, καθώς η Άγκυρα κατηγόρησε ευθέως τη λιβανέζικη πλευρά ότι προχώρησε σε μια «μονομερή και προκλητική» κίνηση, χωρίς καμία συνεννόηση με την Τουρκία ή τη Συρία.

Τουρκικά μέσα επικαλούνται την εφημερίδα Ελ Αχμπάρ, σύμφωνα με την οποία ο Χακάν Φιντάν χαρακτήρισε τη συμφωνία «παραβίαση των περιφερειακών ισορροπιών» και «έλλειψη σεβασμού» προς χώρες που έχουν άμεσο λόγο στον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων στην Ανατολική Μεσόγειο. Μάλιστα, προειδοποίησε ότι η συμφωνία δεν πλήττει μόνο την Τουρκία και τη Συρία, αλλά βάζει σε κίνδυνο και τα ίδια τα συμφέροντα του Λιβάνου.

Η Άγκυρα φέρεται να εξέφρασε φόβους ότι η συμφωνία με την Κύπρο ανοίγει τον δρόμο για ενεργειακή σύμπλευση του Λιβάνου με το Ισραήλ, μέσω κοινών αγωγών φυσικού αερίου. Στο ίδιο πλαίσιο, ο Φιντάν υπενθύμισε τη συμμετοχή του Λιβάνου στο Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου, στο οποίο συμμετέχουν η Αίγυπτος, η Κύπρος και το Ισραήλ, εκφράζοντας την έντονη δυσφορία της Άγκυρας.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η φράση του Τούρκου ΥΠΕΞ ότι η Τουρκία, «παρά το γεγονός ότι θεωρείται φιλική χώρα», αποκλείεται από κάθε συζήτηση για τη ναυτιλία και τις θαλάσσιες ζώνες, την ώρα που –όπως είπε– ανοίγουν κανάλια συνεργασίας που μπορεί να οδηγήσουν τον Λίβανο σε έμμεση συμμαχία με το Ισραήλ.

Στο παρασκήνιο, τουρκικοί κύκλοι βλέπουν πίσω από τη συμφωνία πολιτικο-οικονομικά λόμπι στην Ουάσινγκτον και μιλούν για παιχνίδι επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης Τουρκίας–Ισραήλ για τον έλεγχο ενεργειακών και γεωπολιτικών ισορροπιών.

Παράλληλα, πληροφορίες από τη Βηρυτό αναφέρουν ότι καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της συμφωνίας είχε ο Πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, με την κυβέρνηση να υλοποιεί τις αποφάσεις του μέσω ρύθμισης που υπέγραψε ο πρωθυπουργός Νεβάφ Σαλάμ.

Η Άγκυρα, πάντως, δείχνει αποφασισμένη να μην αφήσει το θέμα να περάσει έτσι. Λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας, τουρκική αντιπροσωπεία βρέθηκε στη Βηρυτό, μεταφέροντας ξεκάθαρο μήνυμα: η Τουρκία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο επίσημης προσφυγής και ένστασης σε διεθνή φόρα, καταγγέλλοντας τη συμφωνία ως επικίνδυνη και αποσταθεροποιητική για ολόκληρη την περιοχή.

Με την φόρμουλα win-win (όλοι κερδίζουν) ενεργεί πάντα η Τουρκία στο Κυπριακό, δήλωσε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν από τη Νέα Υόρκη,  όπου βρίσκεται για την άτυπη Σύνοδο για το Κυπριακό. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ ανέφερε ότι σκοπός της συνάντησης είναι να συζητηθεί το πώς θα μπορούσε να καταστεί εφικτό ένα όραμα βασισμένο στις πραγματικότητες στο νησί. Είπε ότι δεν γίνεται λόγος η Τουρκία να δεχθεί μια εξίσωση εντός της οποίας αγνοούνται οι Τουρκοκύπριοι και τα δικαιώματά τους.

Όπως μεταδίδει το τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Αναντολού, σε δηλώσεις του σε Τούρκους δημοσιογράφους από την Νέα Υόρκη, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών είπε ότι «συμμετέχουμε όλοι στη συνάντηση, με τους ηγέτες της Ε/κ και της Τ/κ πλευράς, καθώς και ως εγγυήτριες χώρες με τον Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας και τον Βρετανό συνάδελφός μας».

«Όραμα βασισμένο στις πραγματικότητες»

Σύμφωνα με το πρακτορείο Αναντολού, ο Χακάν Φιντάν είπε ότι «σκοπός της συνάντησης είναι να συζητηθεί το πώς θα μπορούσε να καταστεί εφικτό ένα όραμα βασισμένο στις πραγματικότητες στο νησί που θα παρήγαγε περισσότερη σταθερότητα για τη διεθνή κοινότητα και την περιοχή, σταθερότητα η οποία θα ήταν προς όφελος και των δύο κοινοτήτων».

«Εμείς είμαστε πολύ εποικοδομητικοί σε αυτό το θέμα. Το όραμα του Προέδρου μας για αυτό το θέμα είναι πολύ σαφές. Ενεργούμε πάντοτε με τη φόρμουλα win-win (kazan-kazan). Δεν υστερούµε ποτέ σε ενσυναίσθηση προς την απέναντι πλευρά. Ωστόσο, δεν γίνεται λόγος να δεχθούμε μια εξίσωση εντός της οποίας αγνοούνται οι Τουρκοκύπριοικαι τα δικαιώματά τους. Πάντοτε διαπιστώναμε ότι το υφιστάμενο status quo διαμορφώνει μέχρι στιγμής ένα περιβάλλον που παραβλέπει τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων», ανέφερε ο Τούρκος Υπουργός.

«Λύσεις προς όφελος και των δύο πλευρών»

Ο Χακάν Φιντάν υποστήριιξε πως «και τα Ηνωμένα Έθνη αποδέχονται σε μεγάλο βαθμό τις διαπιστώσεις της Τουρκίας», «Εμείς ποτέ δεν υπήρξαμε μια χώρα που αποφεύγει τις διαπραγματεύσεις, που αποφεύγει να συζητά θέματα με πολιτισμένο, ορθολογικό και ώριμο τρόπο. Θα συνεχίσουμε αυτές τις ανταλλαγές απόψεων, τις διαπραγματεύσεις και τον διάλογο. Ελπίζω σήμερα τα μέρη να καταλήξουν σε λύσεις που θα είναι προς όφελος και των δύο πλευρών. Υπάρχουν κάποια σενάρια, ιδέες στο μυαλό μας. Υπάρχουν κάποιες αποφάσεις που ελήφθησαν κατά την προηγούμενη σύνοδο. Ασφαλώς, θα μιλήσουμε για τη συνέχειά τους. Σε αυτή τη σύνοδο, θα συζητήσουμε για το τι είδους νέες αποφάσεις μπορούν να ληφθούν και για τι είδους συμφωνίες μπορούν να επιτευχθούν», ανέφερε.

Με σαφείς αιχμές που παραπέμπουν στην Κυπριακή Δημοκρατία, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε από τη Βιέννη ότι «μια χώρα με πληθυσμό κάτω του ενός εκατομμυρίου» μπορεί να εμποδίζει μια μεγάλη στρατηγική προοπτική για την Ευρώπη, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα «τακτικό πρόβλημα» που μπλοκάρει «ένα μεγάλο στρατηγικό συμφέρον».

Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Αναντολού, μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με την Αυστριακή ομόλογό του Μπεάτε Μάινλ-Ράισινγκερ στη Βιέννη, ο Χακάν Φιντάν ανέφερε ότι όταν η Ευρώπη και η Τουρκία έρχονται μαζί, προκύπτει ένας πληθυσμός 500 εκατομμυρίων και ότι αυτός ο πληθυσμός έχει πολλούς τομείς στους οποίους μπορεί να συνεργαστεί.

«Ενώ θα μπορούσε να επιτευχθεί μια κοινή παραγωγή σε όλους αυτούς τους τομείς με έναν πληθυσμό 500 εκατομμυρίων, μια χώρα με λιγότερο από 1 εκατομμύριο πληθυσμό μπορεί σε μεγάλο βαθμό να το εμποδίζει και κανείς να μην μπορεί να πει τίποτα. Το γεγονός ότι ένα τέτοιο τακτικό πρόβλημα εμποδίζει ένα μεγάλο στρατηγικό συμφέρον και ότι δεν μπορεί να βρεθεί λύση σε αυτό, αποτελεί ένα αδιέξοδο πεδίο. Αυτό είναι ένα ζήτημα που πρέπει να επιλύσει η ίδια η Ευρώπη στο εσωτερικό της»,δήλωσε.

Ο Φιντάν επανέφερε με έντονο τρόπο το θέμα της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας, κατηγορώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση για έλλειψη πολιτικής βούλησης.

Όπως υποστήριξε, η Άγκυρα δεν ζητεί ένταξη χωρίς όρους, αλλά –κατά τον ίδιο– το πρόβλημα έγκειται στο ότι η ΕΕ δεν δηλώνει ξεκάθαρα πως θα αποδεχθεί την Τουρκία ως μέλος εφόσον πληροί τα κριτήρια.

«Δεν υπάρχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση μια πολιτική βούληση που να λέει: όταν η Τουρκία καλύψει τις προϋποθέσεις, θα γίνει μέλος», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, απέδωσε την αλλαγή στάσης της Ευρώπης σε πολιτικές εξελίξεις του παρελθόντος, λέγοντας ότι η ευρωπαϊκή προοπτική που είχαν στηρίξει στο παρελθόν ηγεσίες όπως ο Γκέρχαρντ Σρέντερ και ο Ζακ Σιράκ «τερματίστηκε» το 2007 επί Νικολά Σαρκοζί.

Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε το ερώτημα προς τις Βρυξέλλες: «Τι άλλο περιμένει η Ευρωπαϊκή Ένωση;», επικαλούμενος τον ρόλο της Τουρκίας σε κρίσιμα γεωπολιτικά μέτωπα.

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ σημείωσε ότι ο όγκος εμπορίου Τουρκίας–ΕΕ προσεγγίζει τα 250 δισ. δολάρια, εκτιμώντας ότι με την αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης μπορεί να φτάσει τα 500 δισ.

Υπογράμμισε ότι, παρά τις δυσκολίες σε θεσμικό επίπεδο, οι διμερείς σχέσεις της Τουρκίας με τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη παραμένουν ισχυρές σε τομείς όπως ⁠άμυνα, ⁠ασφάλεια, οικονομία και ενέργεια.

Κρίση ΗΠΑ–ιΙράν και ο ρόλος της Τουρκίας

Ο Φιντάν αναφέρθηκε και στις εξελίξεις μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα στηρίζει τη διαπραγματευτική διαδικασία και θεωρεί κρίσιμη την παράταση της εκεχειρίας.

«Το σημαντικό είναι να μην επιστρέψουμε στον πόλεμο», είπε, εκτιμώντας ότι η επίλυση των διαφορών μέσα σε δύο εβδομάδες «μπορεί να μην είναι εφικτή» και ότι θα απαιτηθούν πρόσθετες παρατάσεις.

Πρόσθεσε ότι οι επόμενες ημέρες είναι κρίσιμες, ιδίως σε ό,τι αφορά την παγίωση της εκεχειρίας, ⁠τη βούληση των πλευρών για ειρήνη και ⁠το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Εξέφρασε επίσης εμπιστοσύνη στον ρόλο του Πακιστάν ως διαμεσολαβητή, σημειώνοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να στηρίζει τη διαδικασία.

Ενεργειακός κόμβος η Τουρκία

Ο Φιντάν τόνισε ότι η Τουρκία εξελίσσεται σε ενεργειακό κόμβο, με σημαντικές υποδομές και δυνατότητες που –όπως είπε– μπορούν να αξιοποιηθούν περισσότερο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

«Υπάρχει τεράστιο δυναμικό συνεργασίας. Το μόνο που μένει είναι να καθίσουμε, να συμφωνήσουμε και να προχωρήσουμε στην εφαρμογή», κατέληξε.

«Υπάρχει μια πραγματικότητα στο νησί και πρέπει να αποκατασταθεί», δήλωσε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν λέγοντας ότι «στην Κύπρο υπάρχουν δύο κοινότητητες που ζουν χωριστά με τους δικούς τους θεσμούς». Συγκρίνοντας τη σημερινή διαδικασία για επίλυση του Κυπριακού με παλαιότερες, ο Τούρκος ΥΠΕΞ είπε ότι «σήμερα υπάρχει διαφορετική κατάσταση στο πεδίο. Αυτή η κατάσταση πρέπει να αντικατοπτρίζεται στην αναζήτηση πολιτικής λύσης»

Σε δηλώσεις του σε Τούρκους δημοσιογράφους στην Άγκυρα, ο Χακάν Φιντάν είπε ότι «ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ είναι ένας πραγματικά καταρτισμένος ηγέτης τον οποίο εκτιμούμε: ένα αξίωμα που αντανακλά τη συνείδηση ​​του διεθνούς συστήματος σε κάποιο βαθμό. Ο Πρόεδρός μας αποδέχθηκε αυτή την πρόταση άτυπης συνάντησης για το Κυπριακό προκειμένου να δείξουμε την εποικοδομητική μας στάση».

«Όπως γνωρίζετε, ο Γενικός Γραμματέας διόρισε έναν ειδικό προσωπικό αντιπρόσωπο πριν από ένα χρόνο. Η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Κολομβίας, ήρθε, είδε, μίλησε με όλες τις πλευρές για έξι μήνες και ετοίμασε έκθεση. Αυτή η έκθεση κατατέθηκε επίσης και ανέφερε: ‘Δεν υπάρχει κοινό έδαφος μεταξύ των δύο πλευρών’. Τώρα τι σημαίνει αυτό; Υπάρχει ένα θέμα που υποστηρίζουμε εδώ και χρόνια. Υπάρχει μια πραγματικότητα στο νησί ότι δύο κοινότητες ζουν χωριστά, με τους δικούς τους θεσμούς. Το γεγονός ότι ο ένας είναι αναγνωρισμένος ως κράτος και έχει πρόσβαση σε κάθε είδους ευκαιρίες ενώ ο άλλος όχι είναι ο κύριος λόγος της αδικίας στο νησί. Αυτή η αδικία πρέπει να αποκατασταθεί», υποστήριξε ο Τούρκος Υπουργός.

Ο Χακάν Φιντάν είπε «στο παρελθόν, είπαμε ναι στα προσχέδια λύσεων του ΟΗΕ που εκπονήθηκαν με εμπιστοσύνη στη διαιτησία του διεθνούς συστήματος, αλλά οι Ελληνοκύπριοι δεν συμφώνησαν σε αυτό. Σήμερα υπάρχει διαφορετική κατάσταση στο πεδίο. Αυτή η κατάσταση πρέπει να αντικατοπτρίζεται στην αναζήτηση πολιτικής λύσης.