Της Άννα Ανδρέου

Άλλη μια ευκαιρία στο Κυπριακό δίνει σήμερα στη Νέα Υόρκη ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες σε μια περίοδο που η Τουρκία στέλνει μηνύματα ότι ενδιαφέρεται να σταματήσει το Κυπριακό να είναι εμπόδιο στον ευρωπαϊκό δρόμο της. Διπλωματικές πηγές ανέφεραν στο edotourkia.gr ότι για την νέα κινητικότητα στο Κυπριακό έπαιξε ουσιαστικό ρόλο το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών το οποίο πίεσε για επανέναρξη της διαδικασίας λόγω της θετικής συγκυρίας που παρουσιάστηκε από την έναρξη διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Με άλλα λόγια η ελληνοτουρκική προσέγγιση διευκόλυνε την επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό.

Πρώτη φορά μετά το Κραν Μοντανά

Η σημερινή άτυπη πενταμερής για το Κυπριακό, υπό την αιγίδα του ΓΓ του ΟΗΕ και τη συμμετοχή από ελληνοκυπριακής πλευράς του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, από τουρκοκυπριακής πλευράς, του Τουρκοκύπριου ηγέτη Ερσίν Τατάρ και των Υπουργών Εξωτερικών των τριών εγγυητριών δυνάμεων, Ελλάδας Γιώργου Γεραπετρίτη, Τουρκίας Χακάν Φιντάν και Μεγάλης Βρετανίας Στέφεν Ντάφτι, είναι η δεύτερη συνάντηση μέσα στον τρέχον έτος μετά από αρκετά χρόνια «παγώματος» σε οποιαδήποτε εξέλιξη για το Κυπριακό. Και αυτό από μόνο του έχει μεγάλη σημασία, ακόμη και αν οι προσδοκίες είναι χαμηλές.

Επιμένει η Άγκυρα στη ρητορική ‘δύο κρατών’

Από τη μια η τουρκική πλευρά διά πηγών του τουρκικού ΥΠΕΞ διεμήνυσε ότι στόχος της είναι κατά τη σημερινή συνάντηση είναι «να γίνουν βήματα για την εξασφάλιση της ανάπτυξης μιας κουλτούρας συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών στο νησί» και ότι «αυτό αναμένεται να συμβάλει στην ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ των δύο κρατών στο νησί». Με άλλα λόγια η στήριξή της στην ‘πολιτική των δύο κρατών’ που υιοθέτησε έπειτα από το Κραν Μοντανά, δεν έχει αλλάξει. 

Η ελληνική πλευρά βλέπει μπροστά

Από την άλλη ωστόσο στόχος της ελληνικής πλευράς είναι να διατηρηθεί ζωντανή η διαδικασία, και να συνεχιστεί η κινητικότητα για το Κυπριακό με απώτερο στόχο να ξεκινήσουν άμεσα οι επί της ουσίας συνομιλίες για την επίλυση του προβλήματος. Ιδιαίτερα μέσα σε ένα δύσκολο γεωπολιτικό περιβάλλον που όλα αλλάζουν συνεχώς δεν αποκλείεται να διαμορφωθούν ανά πάσα στιγμή και οι συγκυρίες για ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό.

Το όνομα «Κύπρος» για την Κυπριακή Δημοκρατία η Τουρκία αμφισβητεί με αντι-Νάβτεξ που εξέδωσε ο σταθμός της Αττάλειας ως απάντηση στην NAVTEX που εξέδωσε ο σταθμός της Λάρνακας.

Η έλλειψη κοινού εδάφους μεταξύ των μερών στην Κύπρο αποτελεί εμπόδιο στη μετάβαση στην επίσημη διαπραγματευτική διαδικασία στις συνομιλίες για το Κυπριακό, μεταδίδει το επίσημο τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Ανατολού, αναφέροντας ότι «συνεχίζεται για δεύτερη μέρα η διευρυμένης μορφή άτυπη συνάντηση για το Κυπριακό στη Γενεύη».

Το Ανατολού αναφέρει ότι μετά τη σημερινή διερυμένη συνάντηση όπου θα κάνει εναρκτήρια ομιλία ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκιουτέρες, θα μιλήσουν στη συνέχεια οι επικεφαλής των αντιπροσωπειών. Μετά τη συνάντηση ο Τ/Κ ηγέτης Ερσίν Τατάρ θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου στο γραφείο του ΟΗΕ στη Γενεύη, ενώ ο ΓΓ του ΟΗΕ δεν αναμένεται να δώσει συνέντευξη Τύπου μετά τις συνομιλίες, σύμφωνα με το Αναντολού.

Το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων αναφέρει ακόμη ότι «ητουρκική πλευρά, ειδικά με την εκλογή του Ερσίν Τατάρ ως ‘προέδρου’ της ‘τδβκ’ τον Οκτώβριο του 2020, υπερασπίζεται τη θέση της ‘λύσης βασισμένης στην κυριαρχική ισότητα και τη συνεργασία μεταξύ των δύο κρατών στην Κύπρο’. Στο πλαίσιο αυτό, τονίζεται ότι για την έναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων που θα ανοίξουν τον δρόμο για μια δίκαιη, μόνιμη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού, πρέπει πρώτα να αναγνωριστεί από τη διεθνή κοινότητα η κυριαρχική ισότητα και το ισότιμο διεθνές καθεστώς των Τουρκοκυπρίων. Αυτή η θέση έχει μεταφερθεί σε όλους τους διεθνείς συνομιλητές, ιδιαίτερα στον ΟΗΕ, από τον Τατάρ, τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Τούρκους αξιωματούχους και συνεχίζει να μεταφέρεται».

Το Ανατολού αναφέρει ακόμη ότι «οι Ελληνοκύπριοι αξιωματούχοι, από την άλλη, δηλώνουν ότι επιμένουν να στηρίζουν το μοντέλο διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας δύο συνιστωσών πολιτειών, το οποίο είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης εδώ και πολλά χρόνια Αυτή η στάση της Ε/κ πλευράς, η οποία στο παρελθόν έχει απορρίψει πολλές φορές αυτό το μοντέλο λύσης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων παρά την καλή θέληση και τη θετική προσέγγιση της τουρκικής πλευράς, επικρίνεται».

Το Ανατολού αναφέρει επίσης ότι «ο ‘πρόεδρος’ της ‘τδβκ΄Τατάρ, στη δήλωσή του μετά το δείπνο που παρέθεσε ο Γκουτέρες στην αντιπροσωπεία χθες το βράδυ, δήλωσε ότι πρέπει να καταβληθεί περισσότερη προσπάθεια για την επίλυση των προβλημάτων στην Κύπρο».

Τη δήλωση του Έλληνα ΥΠΕΞ Γιώργου Γεραπετρίτη ότι «μόνη λύση στο Κυπριακό είναι η ενοποίηση» μεταδίδει το επίσημο τουρκιό ειδησεογραφικό πρακτορείο Αναντολού.

Το τουρκικό πρακτορείο μεταδίδει τη δήλωση Γεραπετρίτη στον Τύπο στις Βρυξέλλες: 

«Η Κύπρος δεν μπορεί πλέον να παραμείνει διαιρεμένη. Η διχοτόμηση δεν έχει υπάρξει ποτέ ως λύση. Η ενοποίηση είναι η μόνη λύση για μια ενωμένη Ευρώπη και έναν ειρηνικό κόσμο».  

Έχασε ο Ερσίν Τατάρ – Οι κάλπες έστειλαν μήνυμα υπέρ της ομοσπονδίας

Ανατροπή σημειώθηκε στις «εκλογές» στα κατεχόμενα, καθώς με καταμετρημένο το 99,87% των ψήφων, ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Τουφάν Ερχουρμάν επικράτησε με 62,76%, έναντι 35,80% του απερχόμενου «Τ/Κ ηγέτη» Ερσίν Τατάρ.

Η αναμέτρηση θεωρήθηκε από πολλούς ως άτυπο δημοψήφισμα μεταξύ δύο εντελώς διαφορετικών προσεγγίσεων για το μέλλον της Κύπρου: της λύσης των «δύο κρατών», που υποστηρίζει ο Τατάρ και η Άγκυρα, και της ομοσπονδιακής λύσης, που προβάλλει ο Ερχουρμάν.

Ο δρόμος για νέες εξελίξεις στο Κυπριακό

Η νίκη Ερχουρμάν αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τις ισορροπίες στο Κυπριακό, καθώς ο ίδιος δηλώνει υπέρ της επανέναρξης των συνομιλιών για μια δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Αναλυτές στα κατεχόμενα εκτιμούν ότι ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις με την Άγκυρα, καθώς ο Ερχουρμάν θεωρείται πιο ανεξάρτητος από τις τουρκικές παρεμβάσεις.

Παρά τις παρεμβάσεις της Άγκυρας

Καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, κορυφαία στελέχη του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), αλλά και ο ίδιος ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εξέφρασαν ανοικτά τη στήριξή τους στον Τατάρ.

Ωστόσο, όπως εκτιμούν πολιτικοί αναλυτές, το αποτέλεσμα θυμίζει την περίπτωση του Μουσταφά Ακιντζί πριν από μια δεκαετία, όταν και πάλι επικράτησε υποψήφιος που δεν είχε τη στήριξη της Άγκυρας.

Το αποτέλεσμα θεωρείται καθοριστικό για την πορεία του Κυπριακού και τις ισορροπίες στην περιοχή, με την προσοχή πλέον να στρέφεται στις πρώτες δηλώσεις του Ερχουρμάν και στις αντιδράσεις της Τουρκίας.