Νέα αμυντική εταιρική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιστροφή στα F-35 και τέλος στις κυρώσεις CAATSA. Αυτό είναι το μεγάλο σχέδιο που προβάλλεται στην Άγκυρα μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Σε ανάλυσή του για το Anadolu, ο αναπληρωτής καθηγητής Κιουρσάτ Κορκμάζ υποστηρίζει ότι οι τουρκοαμερικανικές σχέσεις μπορούν να μπουν σε νέα εποχή, με επίκεντρο την αμυντική συνεργασία, τη μεταφορά τεχνολογίας και τα κοινά εξοπλιστικά προγράμματα.
Η Τουρκία θέλει να βγει από τη «μαύρη λίστα» των CAATSA, να αρθεί το εμπάργκο σε βάρος της Προεδρίας Αμυντικής Βιομηχανίας και να ξανανοίξει ο δρόμος για την αγορά των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
Η νέα συμφωνία που βλέπει η Άγκυρα
Σύμφωνα με την τουρκική ανάλυση, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναζητούν έναν ισχυρό παραγωγικό εταίρο στη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, ζητά άρση των εμπάργκο, πρόσβαση σε αμερικανική τεχνολογία και επανεκκίνηση μεγάλων κοινών αμυντικών προγραμμάτων.
Το μήνυμα είναι σαφές: η Άγκυρα θέλει να μετατραπεί ξανά σε βασικό αμυντικό εταίρο της Ουάσιγκτον και σε μία από τις σημαντικότερες παραγωγικές βάσεις του ΝΑΤΟ.
Οι S-400 «πάγωσαν» τα F-35
Το μεγάλο εμπόδιο παραμένει η αγορά των ρωσικών S-400.
Η απόφαση της Τουρκίας να προμηθευτεί το ρωσικό σύστημα αεράμυνας οδήγησε στην επιβολή των κυρώσεων CAATSA και στον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα των F-35.
Από τον Δεκέμβριο του 2020, η Τουρκία είναι το μοναδικό μέλος του ΝΑΤΟ σε βάρος του οποίου εφαρμόστηκε ο συγκεκριμένος αμερικανικός νόμος.
Οι κυρώσεις περιόρισαν την πρόσβαση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας σε αμερικανικό εξοπλισμό, τεχνολογία, άδειες εξαγωγής και διεθνή χρηματοδότηση.
Η Άγκυρα δείχνει Ελλάδα
Στην ανάλυση επανέρχεται και το γνωστό τουρκικό επιχείρημα για «δύο μέτρα και δύο σταθμά».
Η Άγκυρα επισημαίνει ότι η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Σλοβακία διαθέτουν ρωσικής κατασκευής S-300, χωρίς να έχουν υποστεί αντίστοιχες κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κατά τον Κορκμάζ, αυτή η διαφορετική μεταχείριση προκάλεσε βαθιά κρίση εμπιστοσύνης και ενίσχυσε στην Τουρκία την αίσθηση ότι η Ουάσιγκτον δεν την αντιμετωπίζει ως ισότιμο σύμμαχο.
Τι θα αλλάξει με την άρση των CAATSA
Η άρση των κυρώσεων παρουσιάζεται ως το «κλειδί» που μπορεί να ξεκλειδώσει ολόκληρη την αμυντική σχέση Άγκυρας–Ουάσιγκτον.
Θα μπορούσε να τερματίσει το εμπάργκο κατά της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, να ανοίξει τον δρόμο για τα F-35, να επιτρέψει την πώληση τουρκικών όπλων στις ΗΠΑ και να οδηγήσει σε νέα κοινά αμυντικά προγράμματα.
Η Άγκυρα εκτιμά ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα περιοριζόταν μόνο στα F-35, αλλά θα έφερνε νέα συνεργασία σε μαχητικά, πυρομαχικά, συστήματα αεράμυνας και προηγμένες τεχνολογίες.
Στόχος: παραγωγική υπερδύναμη του ΝΑΤΟ
Στην ανάλυση αναφέρεται ότι οι αμυντικές συμφωνίες που ανακοινώθηκαν στη Σύνοδο της Άγκυρας ξεπερνούν συνολικά τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Τουρκία θεωρεί ότι διαθέτει την παραγωγική ικανότητα για να διεκδικήσει μεγάλο κομμάτι από αυτή την αγορά.
Με την άρση των κυρώσεων, η τουρκική αμυντική βιομηχανία θα μπορούσε να αυξήσει τις εξαγωγές της προς τις χώρες του ΝΑΤΟ και να μετατραπεί σε βασικό εργοστάσιο όπλων και πυρομαχικών της Συμμαχίας.
Το τελικό μήνυμα της ανάλυσης είναι ότι η Άγκυρα δεν ζητά απλώς τα F-35. Ζητά συνολική επανεκκίνηση της αμυντικής σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μεταφορά τεχνολογίας, τέλος στα εμπάργκο και κεντρικό ρόλο στη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας του ΝΑΤΟ.
