Με σαφείς αναφορές στην Ελλάδα, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, το Αιγαίο, το casus belli και τη Γαλάζια Πατρίδα έκλεισε ο Ταγίπ Ερντογάν τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.
Ο Τούρκος πρόεδρος, απαντώντας σε ερώτηση για το εάν το casus belli αποτελεί για την Άγκυρα πολεμική απειλή κατά της Ελλάδας σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους, λέγοντας ότι «σχεδόν ολόκληρος ο λαός μου δεν γνωρίζει τι είναι το casus belli».
«Δεν χρειάζεται να απασχολούμε ούτε τον δικό μας λαό ούτε τον ελληνικό λαό με αυτά», είπε χαρακτηριστικά ο Ερντογάν. «Λέμε στους Έλληνες φίλους μας: ελάτε να καθίσουμε, να μιλήσουμε και να τελειώσουμε αυτή την υπόθεση. Αυτό είναι το βήμα μας και κάθε φορά που το θέμα έρχεται στο τραπέζι, αυτό τους λέμε. Και συνεχίζουμε τον δρόμο μας με αυτόν τον τρόπο. Το casus belli είναι ένα από αυτά τα θέματα».
«Συμφωνώ με τον Μητσοτάκη για την ανάγκη να λυθούν τα προβλήματα στο Αιγαίο»
Ο Ερντογάν ρωτήθηκε και για τη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι Ελλάδα και Τουρκία πρέπει να λύσουν το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών. Ο Τούρκος πρόεδρος απάντησε ότι συμμερίζεται αυτή τη θέση.
«Την άποψη για την ανάγκη επίλυσης των προβλημάτων στο Αιγαίο την συμμερίζομαι και εγώ», είπε. «Πρώτα οι υπουργοί Εξωτερικών μας, και στη συνέχεια, αν χρειαστεί, και εμείς, μπορούμε να καθίσουμε στο τραπέζι και να συζητήσουμε το θέμα».
Ο Ερντογάν πρόσθεσε ότι «το να λυθεί το πρόβλημα αυτών των υδάτων είναι πρωτίστως καθήκον των ηγετών», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας πολιτικής διαδικασίας σε ανώτατο επίπεδο για τα ελληνοτουρκικά.
Αιχμή κατά Μητσοτάκη για τα F-35: «Δεν έπρεπε να πέσει σε τέτοιο λάθος»
Νωρίτερα, ο Τούρκος πρόεδρος είχε ερωτηθεί για τις αντιδράσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με την πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία.
Ο Ερντογάν απέρριψε και τις δύο τοποθετήσεις, λέγοντας ότι «καμία από τις δύο δηλώσεις δεν έχει θέση στον δικό μου κόσμο». Για τον Νετανιάχου είπε ότι «είναι γνωστό σε ποια νερά κολυμπά», ενώ για τον Έλληνα πρωθυπουργό ανέφερε:
«Ο Μητσοτάκης δεν έπρεπε να πέσει σε ένα τέτοιο λάθος. Εμείς, για τα αμυντικά μέσα που πήρε η Ελλάδα, είπαμε ποτέ “γιατί τα πήρες” ή “γιατί τα αγοράζεις”; Όχι. Κι όμως είναι ο γείτονάς μας. Θα μπορούσαμε να το πούμε, αλλά δεν χρειάζεται».
Ο Τούρκος πρόεδρος συνέχισε λέγοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να αγοράζει ή να πουλά αμυντικό υλικό, αλλά και η Τουρκία, όπως είπε, «παράγει ήδη» και «έχει φυσικά και το δικαίωμα να αγοράζει».
Γαλάζια Πατρίδα: «Είναι πολύ σημαντικό θέμα για εμάς»
Στην ίδια ερώτηση τέθηκε και το ζήτημα της Γαλάζιας Πατρίδας, καθώς η δημοσιογράφος ρώτησε για το εάν ετοιμάζεται σχετική νομοθετική πρωτοβουλία και πότε θα κατατεθεί στην τουρκική εθνοσυνέλευση.
Ο Ερντογάν δεν έδωσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ωστόσο υπογράμμισε ότι η Γαλάζια Πατρίδα παραμένει κεντρική έννοια για την Τουρκία.
«Η Γαλάζια Πατρίδα είναι για εμάς ένα πολύ σημαντικό θέμα», είπε. «Δεν θα συνεχίσουμε να τη χρησιμοποιούμε μόνο για τις θάλασσες, αλλά, όταν χρειάζεται, και στο εσωτερικό μας και στα χωρικά μας ύδατα ως ονομασία».
Θεολογική Σχολή: «Δεν τέθηκε με τον Τραμπ»
Στη συνέντευξη Τύπου τέθηκε και το ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, με ερώτηση για το εάν συζητήθηκε στη συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Τούρκος πρόεδρος απάντησε λακωνικά: «Όχι, δεν τέθηκε στην ατζέντα».
Η απάντηση αυτή έχει σημασία, καθώς το θέμα της Θεολογικής Σχολής επανέρχεται συχνά στις ελληνοτουρκικές και αμερικανοτουρκικές επαφές, ιδιαίτερα στο πλαίσιο των θρησκευτικών ελευθεριών και των σχέσεων της Άγκυρας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Ερντογάν: «Η Σύνοδος της Άγκυρας έδειξε την εμπιστοσύνη στην Τουρκία»
Στην αρχική του τοποθέτηση, ο Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε «ιστορική» τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, λέγοντας ότι η Τουρκία φιλοξένησε για δεύτερη φορά, μετά από 22 χρόνια, Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας και για πρώτη φορά στην πρωτεύουσά της.
«Σε μια περίοδο που δοκιμάζεται η ευρωατλαντική ασφάλεια, η ιστορική αυτή Σύνοδος έλαβε χώρα με τρόπο που θα καθοδηγήσει το κοινό μας μέλλον», είπε.
Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι στην Άγκυρα τέθηκαν τα θεμέλια για «ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ», στο οποίο οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη και θα ενισχύονται οι στρατιωτικές ικανότητες μέσω «δίκαιης κατανομής βαρών».
Παράλληλα, τόνισε ότι όλοι οι σύμμαχοι συμμετείχαν σε επίπεδο ηγετών, κάτι που χαρακτήρισε «νέα απόδειξη της εμπιστοσύνης προς την Τουρκία και του κύρους της τουρκικής διπλωματίας».
Ο Ερντογάν στάθηκε και στην παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ, λέγοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επισημάνει πως η φιλοξενία της Τουρκίας υπήρξε καθοριστική για τη συμμετοχή του. «Το ότι υπογράμμισε και την προσωπική μας φιλία είναι ιδιαίτερα σημαντικό και πολύτιμο για εμάς», ανέφερε.
«Η Τουρκία δεν έμεινε με σταυρωμένα τα χέρια – Έκοψε μόνη της τον ομφάλιο λώρο»
Ο Ερντογάν επανέφερε το αφήγημα ότι η Τουρκία, μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, δεν ωφελήθηκε από το «μέρισμα ειρήνης» όσο οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της.
«Πολλές κρίσεις και συγκρούσεις έγιναν γύρω μας. Αντιμετωπίσαμε απειλές, κυρίως την τρομοκρατία. Υπήρξαν περίοδοι που μείναμε μόνοι και αδικηθήκαμε. Γι’ αυτό πολλές φορές αναγκαστήκαμε να κόψουμε μόνοι μας τον ομφάλιο λώρο», είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία σήμερα βρίσκεται «πολύ μπροστά» από πολλούς συμμάχους σε ό,τι αφορά τις αμυντικές δαπάνες, τις στρατιωτικές δυνατότητες και την αμυντική βιομηχανία.
Υπενθύμισε ότι η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ από το 1952, αλλά υποστήριξε πως δεν προσέφερε στη Συμμαχία μόνο τη γεωστρατηγική της θέση «στην καρδιά τριών ηπείρων», αλλά και τη δική της πολεμική παράδοση.
«Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν τη δύναμη και την ικανότητα να εξουδετερώνουν κάθε απειλή κατά της εθνικής μας ασφάλειας στην πηγή της», είπε.
F-16 στην Εσθονία, KFOR στο Κόσοβο, διοίκηση δύναμης αντίδρασης του ΝΑΤΟ
Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε αναλυτικά και στη συμβολή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.
Είπε ότι η Τουρκία διοικεί τον δεύτερο μεγαλύτερο χερσαίο στρατό της Συμμαχίας και ότι επί δεκαετίες η ασφάλεια της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ έχει ανατεθεί σε μεγάλο βαθμό στην Άγκυρα.
Ανακοίνωσε ότι τα τουρκικά F-16 θα αναπτυχθούν από τον Αύγουστο στην Εσθονία στο πλαίσιο της αποστολής εναέριας αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, είπε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει έως τα τέλη Σεπτεμβρίου 2026 τη διοίκηση της δύναμης KFOR στο Κόσοβο, την οποία ανέλαβε τον Οκτώβριο, ενώ το 2028-2029 θα αναλάβει τη διοίκηση της δύναμης αντίδρασης της Συμμαχίας.
ΕΕ και άμυνα: «Χωρίς την Τουρκία οι πρωτοβουλίες θα είναι περιορισμένες»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Ερντογάν στις αμυντικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως είπε, οι πρωτοβουλίες της ΕΕ στον τομέα της άμυνας πρέπει να είναι συμπληρωματικές προς το ΝΑΤΟ και να μη δημιουργούν περιττές επικαλύψεις.
«Όταν σύμμαχοι που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Τουρκία, δεν εντάσσονται πλήρως στις αμυντικές πρωτοβουλίες της Ένωσης, τότε η αποτελεσματικότητα αυτών των πρωτοβουλιών θα είναι πολύ περιορισμένη», δήλωσε.
Ο Ερντογάν επέμεινε επίσης ότι εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια στο εμπόριο αμυντικών προϊόντων μεταξύ συμμάχων, παρότι έχουν μειωθεί.
«Πρέπει να αρθούν το συντομότερο δυνατό χωρίς “αλλά” και χωρίς “όμως”», είπε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία εξασφάλισε ειδική αναφορά στο θέμα αυτό και στο ανακοινωθέν της Συνόδου.
Μετά τον Τραμπ, βλέπει και τους Ευρωπαίους: «Η Τουρκία περιμένει 53 χρόνια – Αυτό είναι αδικία»
Ο Ερντογάν αποκάλυψε ότι το βράδυ θα είχε δείπνο εργασίας με την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ είχε ήδη συζητήσει το ζήτημα με τον Γερμανό καγκελάριο.
Ερωτηθείς για το πώς μπορεί να ξεπεραστεί το θέμα της ομοφωνίας στην ΕΕ και αν έλαβε θετικά σήματα από Ευρωπαίους ηγέτες ή από την Κομισιόν, ο Τούρκος πρόεδρος είπε:
«Το καθήκον μας είναι να συζητάμε αυτά τα θέματα με τους ηγέτες. Σήμερα το συζητήσαμε και με τον Γερμανό καγκελάριο. Τώρα θα τα θέσουμε και με τη φον ντερ Λάιεν και με άλλους ηγέτες».
Στη συνέχεια ανέβασε τους τόνους για την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας:
«Η Τουρκία έχει μια προσδοκία 53 ετών. Αυτό είναι αδικία. Θα τους πούμε: απαλλάξτε πλέον την Τουρκία από αυτή την αδικία. Ας ελπίσουμε ότι θα ανοίξουν πλέον την πόρτα».
F-35: «Ο Τραμπ έχει θετική προσέγγιση – Όταν παραδοθούν, ο κόσμος θα πει ότι η Αμερική κράτησε τον λόγο της»
Το ζήτημα των F-35 κυριάρχησε στη συνέντευξη Τύπου.
Ο Ερντογάν είπε ότι η αμυντική βιομηχανία είναι ένας από τους βασικούς τομείς συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα και στις οικονομικές σχέσεις.
«Το να αναπτύξουμε τις οικονομικές μας σχέσεις με την Αμερική είναι προς το σοβαρό συμφέρον της χώρας μας. Και η Αμερική το αποδέχεται αυτό. Θα συνεχίσουμε αυτή τη διαδικασία με αυτόν τον τρόπο», δήλωσε.
Για τα F-35 είπε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει «θετική προσέγγιση» απέναντι στην Τουρκία.
«Το πιο σημαντικό θέμα, όπως τέθηκε και πριν, είναι τα F-35. Ο κ. Τραμπ έχει στην πραγματικότητα θετική προσέγγιση απέναντι στην Τουρκία στο θέμα των F-35. Ελπίζουμε ότι όταν πραγματοποιηθεί η παράδοση των F-35 στην Τουρκία, όλος ο κόσμος θα πει ότι η Αμερική τήρησε την υπόσχεσή της», είπε
