Της Άννας Ανδρεου

Η πρώτη του φράση, ήταν σχεδόν ψίθυρος:

«Το να παρουσιάζω εδώ, στην Κωνσταντινούπολη, μετά από πενήντα χρόνια φωτογραφίας… είναι κάτι που δεν το φανταζόμουν. Η Πόλη έχει ένα φως δικό της, και για μένα ήταν ευλογία ότι με αγκάλιασε έτσι».

Ο Νίκος Κασέρης, ο Ρόδιος φωτογράφος που σφράγισε με τον φακό του μια ολόκληρη εποχή για τα Δωδεκάνησα, μιλάει αποκλειστικά για το «Ρέον Φως – Γένεσις», το έργο-ορόσημο που παρουσίασε στο ιστορικό Σισμανόγλειο Μέγαρο, με την υποστήριξη του Γενικού Προξένου της Ελλάδας κ. Κωνσταντίνου Κούτρα.

«Ο Πατριάρχης, η Πόλη και μια σχέση που με σημάδεψε»

«Η σχέση μου με την Πόλη δεν είναι τυχαία», μου λέει.

«Από το ’96 που ακολούθησα τον Οικουμενικό Πατριάρχη στα Δωδεκάνησα, άρχισε ένα δέσιμο που μεγάλωσε με τα χρόνια. Ήταν μεγάλη απώλεια ο θάνατος του προσωπικού φωτογράφου του Παναγιώτατου, του Νίκου Μαγγίνα το 2020. Από τον Μαγγίνα και από τους ανθρώπους του Φαναρίου γνώρισα μια Πόλη που δεν φαίνεται στον τουρίστα. Και αυτή η Πόλη με οδήγησε σήμερα εδώ».

Ο Κασέρης μιλάει για φωτογράφους μουσουλμάνους, Εβραίους και Αρμένιους που τον υποδέχτηκαν σαν δικό τους.

«Είχα την τύχη να γνωρίσω κομμάτια της Πόλης που δεν τα βλέπει κανείς. Αυτοί οι άνθρωποι με έφεραν μέσα στην ταυτότητά της».

Σισμανόγλειο Μέγαρο: Η μεγάλη βραδιά

Το βράδυ των εγκαινίων, η σάλα του Σισμανόγλειου ήταν ασφυκτικά γεμάτη.

Ο Πρέσβης Κωνσταντίνος Κούτρας παρουσίασε τον Κασέρη ως «καταξιωμένο καλλιτέχνη πενήντα ετών προσφοράς» και υπενθύμισε τη βράβευσή του από την Ακαδημία Αθηνών το 1996.

Η εκδήλωση κορυφώθηκε με το ρεσιτάλ των Δημήτρη Τηλιακού (βαρύτονος) και Δημήτρη Γιάκα (πιάνο).

«Ρέον Φως – Γένεσις»: ένα έργο που γεννήθηκε από πόνο και φως

Μου εξηγεί πως το 2015 – Έτος Φωτός του ΟΗΕ – έγινε η αφετηρία.

«Μέσα σε δύο μέρες, από τον ΟΗΕ στο Charlie Hebdo. Φως και σκοτάδι μαζί. Αυτό με χτύπησε πολύ».

Η «Γένεσις», το δεύτερο μέρος του έργου, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Πόλη.

Είναι ένας ύμνος στο περιβάλλον, στη Ρόδο που αναγεννήθηκε μετά τις πυρκαγιές, στη βιοποικιλότητα που ξαναγεννήθηκε «εκεί όπου δεν υπήρχε τίποτα πριν», όπως μου λέει.

«Αυτό το μέρος στη Ρόδο έγινε ο δικός μου παράδεισος. Εκεί δουλεύω τώρα. Δεν νομίζω ότι θα αλλάξω ποτέ τόπο».

Η έκθεση-μήνυμα για το 2025

Η έκθεση λειτουργεί σαν προσευχή:

να γίνει το 2025 πραγματικό έτος φωτός, ειρήνης και συνειδητοποίησης.

«Για μένα, μία λέξη είναι όλα: περιβάλλον», μου λέει.

Από το 2012, έχει εγκαταλείψει κάθε άλλη επαγγελματική δραστηριότητα.

«Η φωτογραφία μου από εκεί και πέρα είναι περιβάλλον. Τίποτα άλλο».

Της Μαίρης Τσεβίκ Συμεωνίδου

Κάποιοι μεζετζήδες γράφουν το όνομά τους σε κάθε εποχή και μένουν στην ιστορία σαν θρύλοι. Ένας απ’ αυτούς ήταν σίγουρα ο μάστορας Θοδωρής. Η ‘Ταβέρνα του Θοδωρή’ είχε ιδρυθεί το 1927 στο Καλαμίς, εκεί που σήμερα βρίσκονται οι Εγκαταστάσεις του Αθλητικού Συλλόγου Φενέρμπαχτσε.

Ήταν απλός, ευγενικός και αγαπητός, κι έτσι το μεζεδοπωλείο του έγινε το αγαπημένο στέκι των πρώτων χρόνων της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Ας γυρίσουμε λοιπόν πίσω σ’ εκείνες τις μέρες και μετά ας καθίσουμε σ’ ένα από τα τραπέζια των “φιλικών βραδιών” της δεκαετίας του ’50.

Ανάμεσα στην ελληνική εκκλησία και το ελληνικό σχολείο

Στη Χαλκηδόνα, κατεβαίνοντας από την οδό Καλαμίς–Φενέρ προς το λιμάνι, στη δεξιά πλευρά βρισκόταν το μεζεδοπωλείο του Βασίλη και στην αριστερή εκείνο του Θοδωρή.

Ο Βασίλης ζούσε με την οικογένειά του στο σπίτι στη γωνία. Το υπόγειο —διαμορφωμένο λόγω της κλίσης του εδάφους— ήταν ο κλειστός χειμωνιάτικος χώρος του μαγαζιού. Το καλοκαίρι, όμως, τα τραπέζια στήνονταν έξω, κάτω από τα πλατάνια, δίπλα στη θάλασσα.

Ο γιατρός Μυφίτ Εκντάλ, λάτρης της Χαλκηδόνας, περιέγραψε αυτές τις μέρες με νοσταλγία.

Ανάμεσα στους πελάτες του Βασίλη ήταν άνθρωποι γνωστοί και καλλιεργημένοι. Όταν όμως ο Βασίλης σταμάτησε, ο Θοδωρής ανέβηκε.

Ήταν γεματούλης, φαλακρός, πάντα χαμογελαστός και ήξερε καλά τι ήθελε κάθε πελάτης του. Το μεζεδοπωλείο του βρισκόταν ανάμεσα στην ελληνική εκκλησία και το ελληνικό σχολείο, κάτω από τα μεγάλα πλατάνια.

Τα τουρσιά μελιτζάνας και το τηγανητό συκώτι

Ο Θοδωρής έγινε διάσημος για δύο μεζέδες: τα τουρσιά μελιτζάνας —που σχεδόν έλιωναν στο στόμα— και το τηγανητό συκώτι, το οποίο ετοίμαζε με τέτοια φροντίδα ώστε να μένει μαλακό και να μην έχει πολύ λάδι.

Η κόρη του είχε παντρευτεί τον Φίλιππο, που δούλευε κοντά του στο μαγαζί. Ο γιος του, ο Σταύρος, και ο γαμπρός του βοηθούσαν επίσης. Συχνά τους επισκέπτονταν άνθρωποι όπως ο Πρίγκιπας Αλή Χαϊντάρ Μπέης, ο συγγραφέας Φεριντούν Φαζίλ Τυλμπεντσί και ο μουσικός Ασήκ Γιαχιά.

Ανάμεσα στους πιο αγαπητούς θαμώνες ήταν ο συνθέτης Σελαχαττίν Πινάρ. Έγραφε τραγούδια όπως “Ο πόνος της νύχτας να σκεπάσει την αγάπη μου”, “Η καρδιά μου είναι λυπημένη όταν σε θυμάμαι” και “Ο χωρισμός είναι μισός θάνατος”.

Κάθε Τρίτη βράδυ, στα χρόνια του ’50, στο μαγαζί του Θοδωρή γίνονταν οι περίφημες “βραδιές φίλων” — με καλό κρασί, μεζέδες και μουσική.

Το τέλος μιας Εποχής

Με τα χρόνια ο Θοδωρής γέρασε, και το μαγαζί πέρασε πρώτα στον Σταύρο και αργότερα στον Σαμπρί Εφέντη. Παρ’ όλες τις ανακαινίσεις, η παλιά ατμόσφαιρα χάθηκε λίγο. Οι παλιοί πελάτες νοσταλγούσαν τον καιρό του Θοδωρή.

Ένα βράδυ, στις 6 Φεβρουαρίου 1960, ενώ οι φίλοι είχαν καθίσει στα συνηθισμένα τραπέζια τους, ο Σελαχαττίν Πινάρ έγειρε το κεφάλι του στο τραπέζι και έφυγε από τη ζωή. Μετά από αυτό, το θρυλικό μεζεδοπωλείο άρχισε να χάνει την παλιά του δόξα και τελικά, προς τα τέλη της δεκαετίας του ’60, έκλεισε οριστικά.

Σήμερα, στο σημείο εκείνο υπάρχει μια προτομή του Σελαχαττίν Πινάρ.

Όταν ρώτησα τον Ίρμακ Τυλμπεντσί, που έζησε εκείνες τις μέρες, να μου περιγράψει τον Θοδωρή με μια φράση, μου είπε:

«Ήταν ένα σχολείο μεζεδοποιίας, αλλά στην ταμπέλα του έγραφε Δημοκρατικός Οικογενειακός Κήπος».

Το μαγαζί, τα τελευταία χρόνια, λειτουργεί ως Κοινωνική Λέσχη Φενερμπαχτσέ.

Με μια φωνή που συγκίνησε Έλληνες και Τούρκους, η Μπέττυ Χαρλαύτη έφερε νέο αέρα στο ιστορικό Σισμανόγλειο Μέγαρο στην Κωνσταντινούπολη, τραγουδώντας Μίκη Θεοδωράκη σε μια βραδιά γεμάτη μουσική, συναίσθημα και μηνύματα φιλίας.

Το ιστορικό και ανακαινισμένο Σισμανόγλειο Μέγαρο του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας φιλοξένησε μια συγκινητική βραδιά αφιερωμένη στα 100 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου συνθέτη, με τίτλο «Μουσικές που ενώνουν: Ο Θεοδωράκης μεταξύ δύο λαών».

Στο επίκεντρο της εκδήλωσης, η Μπέττυ Χαρλαύτη —η ερμηνεύτρια που ο ίδιος ο Μίκης Θεοδωράκης είχε επιλέξει για να συνεχίσει το έργο του— χάρισε στο κοινό μια μοναδική μουσική εμπειρία. Για πρώτη φορά τραγούδησε στον υπέροχο χώρο του Σισμανόγλειου, προσκεκλημένη του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας, και όπως δήλωσε:

«Ήταν μαγική στιγμή, μεγάλη τιμή», δήλωσε η γνωστή ερμηνεύτρια. «Η επίσκεψη στην Κωνσταντινούπολη είναι πάντα ξεχωριστή, ειδικά όταν είσαι προσκεκλημένη του πρέσβη».

Η Χαρλαύτη, που ο ίδιος ο Θεοδωράκης είχε επιλέξει για να μεταφέρει το έργο του στις νεότερες γενιές, θυμήθηκε συγκινημένη τα λόγια του:

«Μου είχε πει πως ο μόνος τρόπος να νικήσει ο άνθρωπος τον θάνατο είναι να κάνει τέχνη».

Η φωνή της πλημμύρισε το Μέγαρο με γνωστές μελωδίες του Θεοδωράκη, από τον «Ζορμπά» μέχρι τα εμβληματικά πολιτικά του τραγούδια, με τη συνοδεία του διακεκριμένου Τούρκου πιανίστα Ali Koç. Το κοινό, αποτελούμενο από Έλληνες και Τούρκους φίλους του πολιτισμού, συμμετείχε με θέρμη, αποδεικνύοντας ότι η μουσική εξακολουθεί να αποτελεί τη γλώσσα που ενώνει.

Η Χαρλαύτη δεν έκρυψε τη συγκίνησή της:

«Η προσέλευση των Τούρκων απόψε ήταν πραγματικά συγκινητική. Η τέχνη και η μουσική είναι η καλύτερη διπλωματία. Οι ψυχές των δύο λαών είναι κοντά· πρέπει απλώς να αφαιρέσουμε από τη μέση αυτούς που μας χωρίζουν».

Μιλώντας για τη σχέση της με τον μεγάλο συνθέτη, θυμήθηκε:

«Ήμουν τυχερή, γιατί με επέλεξε ο ίδιος και με κράτησε δίπλα του. Μου είχε πει: “Ο μόνος τρόπος να νικήσει ο άνθρωπος τον θάνατο είναι να κάνει τέχνη.” Αυτή η φράση με καθοδηγεί μέχρι σήμερα».

Η βραδιά ξεκίνησε με τον χαιρετισμό του Γενικού Προξένου της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, Κωνσταντίνου Κούτρα, ο οποίος τόνισε πως «ο Θεοδωράκης κατάφερε μέσα από τη μουσική του να εκφράσει κάθε άνθρωπο που αγωνίζεται για ελευθερία και αξιοπρέπεια».

Ακολούθησαν παρεμβάσεις από τον μουσικολόγο Αλέξανδρο Χαρκιολάκη, την υπεύθυνη Ελληνικής Μουσικής του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής» κ. Βράκα, και τον Τούρκο εκδότη Nazım Tokuz, ενώ ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η μαγνητοσκοπημένη συμμετοχή του Ζουλφί Λιβανελί, που μίλησε με αγάπη για τη φιλία και τη συνεργασία του με τον Μίκη Θεοδωράκη.

Η βραδιά ολοκληρώθηκε με ένα δυνατό χειροκρότημα και ένα μήνυμα που ακούστηκε καθαρά μέσα από τις νότες:

ότι ο Μίκης Θεοδωράκης παραμένει η ζωντανή γέφυρα που ενώνει τις ψυχές Ελλάδας και Τουρκίας μέσα από τη δύναμη της μουσικής.

«Μουσικές που ενώνουν: Ο Θεοδωράκης μεταξύ δύο λαών»

Το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη τιμά τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη με μια ξεχωριστή μουσικο-πολιτιστική βραδιά στο Σισμανόγλειο Μέγαρο.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 5 Νοεμβρίου 2025, στις 18:30, και τελεί υπό την αιγίδα του Γενικού Προξένου της Ελλάδας στην Πόλη, κ. Κωνσταντίνου Κούτρα.

Με θέμα «Μουσικές που ενώνουν: Ο Θεοδωράκης μεταξύ δύο λαών», η εκδήλωση αναδεικνύει τον Θεοδωράκη ως σύμβολο φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου ανάμεσα σε Έλληνες και Τούρκους.

Η βραδιά θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις από εξέχουσες προσωπικότητες της μουσικής και του πολιτισμού:

• Αλέξανδρος Χαρκολολάκης, μουσικολόγος,
• Βάλια Βράκα, μουσικολόγος,
• Nazım Tokuz, εκδότης και ιδρυτής των εκδόσεων MINOA,
• Zülfü Livaneli, συγγραφέας και μουσικός, ο οποίος θα συμμετάσχει μέσω βιντεοσύνδεσης.

Η μουσική του Θεοδωράκη στο επίκεντρο

Τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη θα ερμηνεύσει η Μπέτυ Χαρλαύτη, από τις σημαντικότερες ερμηνεύτριες του έργου του, συνοδευόμενη στο πιάνο από τον Ali Koç.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί με ταυτόχρονη διερμηνεία στην ελληνική και τουρκική γλώσσα, υπογραμμίζοντας το πνεύμα πολιτιστικής συνύπαρξης και αλληλοκατανόησης που ενέπνευσε η μουσική του Θεοδωράκη.

Νέος σάλος στην Τουρκία – Αντιδράσεις για νομοσχέδιο που «αφαιρεί» από τον Δήμο Κωνσταντινούπολης ιστορικά μνημεία και πολιτιστικά κέντρα

Σάλο προκαλεί στην Τουρκία το νέο νομοσχέδιο για τα Βακούφια, το οποίο, σύμφωνα με την αντιπολίτευση, ανοίγει τον δρόμο για να περάσουν ιστορικά κτίρια και πολιτιστικοί χώροι της Κωνσταντινούπολης από τον Μητροπολιτικό Δήμο (İBB) σε φιλοκυβερνητικά ιδρύματα.

Η αντιπολίτευση μιλά για «νόμο-αρπαγή», κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι επιχειρεί μεταφορά περιουσίας επειδή «έχασε τους μεγάλους δήμους».

Πολιτική καταιγίδα μετά την υπόθεση Ιμάμογλου

Η ένταση έρχεται μετά την καταδίκη του Εκρέμ Ιμάμογλου, με την αντιπολίτευση να κάνει λόγο για «δεύτερο πλήγμα» στην αυτοδιοίκηση της Κωνσταντινούπολης.

Το νομοσχέδιο ήδη πέρασε τις τρεις πρώτες του διατάξεις, προκαλώντας οργή στις δημοτικές αρχές της πόλης.

«Οι δήμοι χάνουν τα δικαιώματά τους – η δημόσια περιουσία παραδίδεται σε ημέτερους», δήλωσε ο βουλευτής Μπουλέντ Καγιά, ενώ ο Ομέρ Καρακάς (Καλό Κόμμα) έκανε λόγο για «ξεπούλημα του πλούτου του λαού».

Η βουλευτής του CHP Μουζεγιέν Σεβκίν προειδοποίησε ότι «εκατοντάδες χώροι που αναζωογόνησαν οι δήμοι για τον λαό, θα καταλήξουν σε ιδρύματα προσκείμενα στην κυβέρνηση».

Ακόμη και η “Μέδουσα” στο στόχαστρο!

Ανάμεσα στα μνημεία που αλλάζουν χέρια βρίσκονται:

• το Υδραγωγείο (Yerebatan Sarnıcı), με τις διάσημες κεφαλές της Μέδουσας,
• το Artİstanbul Feshane,
• οι Βιβλιοθήκες Προβλήτας Μπεσίκτας και Καντίκιοϊ,
• ο Κινηματογράφος Μπεϊόγλου,
• η Προβλήτα στο Μόδι (Moda İskelesi).

Σύμφωνα με την αντιπολίτευση ο Υδραγωγείο, που κατασκευάστηκε το 526–527 μ.Χ. επί Ιουστινιανού, αναδείχθηκε ξανά σε πολιτιστικό θησαυρό χάρη στα έργα του Δήμου. Οι βάσεις κιόνων με τα ανάποδα κεφάλια της Μέδουσας παραμένουν το σύμβολο του χώρου — σύμφωνα με τη μυθολογία, το βλέμμα της μετέτρεπε σε πέτρα όποιον την κοίταζε.

«Πεσκέσι στους ημέτερους» – Οργισμένη η αντιπολίτευση

Η αντιπολίτευση μιλά για «γύψωμα της αυτοδιοίκησης», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να πάρει πίσω όσα έχασε στις κάλπες.

«Η εξουσία έχασε τους δήμους και τώρα κάνει μεταβίβαση ιδιοκτησίας», σχολίασε δηκτικά ο Καγιά, ενώ ο Καρακάς κάλεσε το κυβερνών κόμμα να «σταματήσει να χαρίζει τη δημόσια περιουσία».

Τι γράφουν τα αντιπολιτευτικά τουρκικά ΜΜΕ

Η Sözcü τιτλοφορεί το θέμα «Medusa’ya da göz diktiler» («Έβαλαν στο μάτι και τη Μέδουσα»), κάνοντας λόγο για «νομοθετικό πραξικόπημα».

Η BirGün και η OdaTV αναφέρουν ότι το σχέδιο αφορά τουλάχιστον 200 ακίνητα μόνο στην Κωνσταντινούπολη.

Η τζαζ συνάντησε τη γαστρονομία στα Πριγκιπόννησα! Το 3ο Φεστιβάλ ‘Νησιά και Τζαζ’, που έγινε από 19 έως 21 Σεπτεμβρίου, ταξίδεψε φέτος το κοινό με θέμα «Γεύσεις που μένουν στο στόμα και στη μνήμη».

Η İBB Kültür έστησε μια τριήμερη γιορτή σε Πρίγκηπο Χάλκη και στο πλοίο Πασάμπαχτσε, με συναυλίες, μεζέδες, κρασί και… ιστορίες της θάλασσας! Το φεστιβάλ, που κέρδισε και το βραβείο «Καλύτερο Μουσικό Φεστιβάλ» από το Ραδιόφωνο Μπογάζιτζι κατάφερε να ενώσει τον ήχο του σαξοφώνου με τα αρώματα του ούζου και της σαρδέλας.

 Όλα για τη Γεύση και τη Συνύπαρξη

Στα πάνελ με τίτλους όπως «Οι Γεύσεις της Συνύπαρξης» και «Μεζές και Ψάρια – Μια Παράδοση των Νησιών», σεφ, δημοσιογράφοι και λάτρεις της κουζίνας μίλησαν για τις ξεχασμένες συνταγές των Πριγκιποννήσων και την πολυπολιτισμική τους ταυτότητα.

Η συγγραφέας ΜαίρηΤσεβίκ Συμεωνίδης, ο Ριζά Σονμέζ και ο Αντίλ Μπαλί διηγήθηκαν νοσταλγικές ιστορίες εκεί όπου η γεύση έγινε μνήμη και η μουσική ταξίδι.

Ανάμεσα σε ρυθμούς swing και μυρωδιές από φρεσκοψημένο ψάρι, το “Τζαζ στα Νησιά” απέδειξε για άλλη μια χρονιά ότι τα Πριγκιπόννησα ξέρουν να ζουν με ρυθμό, πάθος και… καλή όρεξη!

Της Μαίρης Τσεβίκ Συμεωνίδου

Μια γυναίκα από την Ίμβρο, με τη δύναμη της ψυχής και τη γεύση της νοσταλγίας, κατάφερε να γράψει ιστορία στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης. Από το ταπεινό μαγαζάκι των Ταταύλων του 1946 γεννήθηκε μια ταβέρνα–σύμβολο, ένα «καταφύγιο» για όλους όσοι αναζητούσαν το αυθεντικό άρωμα της ρωμαίικης φιλοξενίας. Η κυρία Δέσποινα δεν σέρβιρε απλώς φαγητό — πρόσφερε μνήμη, μουσική και ψυχή. Και μέχρι σήμερα, το όνομά της παραμένει συνώνυμο της αγάπης, της απλότητας και της Πόλης που αντιστέκεται στο πέρασμα του χρόνου.

Η κυρία Δέσποινα υπήρξε η πρώτη γυναίκα ταβερνιάρισσα της Τουρκίας. Γεννήθηκε στην Ίμβρο το 1920 και σε νεαρή ηλικία εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στην Κωνσταντινούπολη. Ξεκίνησε τη ζωή της εργαζόμενη στο καζίνο Τεράς, στο Μόδι της Χαλκηδόνας. Αργότερα δούλεψε σε διάφορα μαγαζιά μέχρι που, το 1946, εγκαταστάθηκε στο μικρό μαγαζί στα Ταταύλα – το σημερινό «Στέκι της Δέσποινας».

Όρος: «Να ζήσει το όνομα της Δέσποινας»

Μέχρι τη δεκαετία του ’70 είχε καταφέρει να μετατρέψει αυτό το ταπεινό μαγαζάκι σε αγαπημένη ταβέρνα γειτονιάς .Όταν, το 1990, αποφάσισε να αποσυρθεί, έβαλε έναν όρο στον νέο ιδιοκτήτη: «Τίποτα να μην αλλάξει. Το όνομα να μείνει, τα πιάτα, οι μουσαμάδες, τα πάντα όπως είναι. Να ζήσει το όνομα της Δέσποινας».

Και ο όρος αυτός τηρήθηκε. Έτσι, η ταβέρνα της έγινε σύμβολο αυθεντικότητας, μια ζωντανή μνήμη της Πόλης και της ρωμαίικης κουλτούρας.

Την τραγούδησε η Σεζέν Ακσού

Η Δέσποινα ενέπνευσε ακόμα και τη Σεζέν Ακσού και τη Μέράλ Οκαί, που έγραψαν το τραγούδι «το τραπεζάκι της Μαντάμ Δέσποινα», τραγουδώντας για τα «βρώμικα λευκά μουσαμάδια» και τα «μικρά σκαμνάκια» του μαγαζιού της —εκεί όπου η μουσική, το κρασί και η συντροφιά ένωναν τους ανθρώπους.

‘Ρεζερβέ’ γιοκ

Η κυρία Δέσποινα είχε έναν μοναδικό κανόνα: ⁠«Στα τραπέζια δεν θα μπουν ποτέ ταμπέλες ‘ρεζερβέ’. Υπάρχει χώρος για όλους.» Αυτό το απλό αλλά βαθύ μήνυμα φανέρωνε τη φιλοσοφία της: ισότητα, αγάπη για τον άνθρωπο, φιλοξενία χωρίς όρια. Η πιο γνωστή ιδιαιτερότητα του μαγαζιού της ήταν η ζεστή, οικεία ατμόσφαιρα, με το άγγιγμα της γυναίκας και τα κλασικά ρωμαίικα μεζεδάκια της Κωνσταντινούπολης.Ξεχώριζε ιδιαίτερα για τη λακέρδα, τη φάβα, τα καλαμάρια και τον σκουμπρί μαρινάτο.

Συγγραφείς και ποιητές την μνημονεύουν

Η Δέσποινα δεν πρόσφερε στους πελάτες της μόνο φαγητό,αλλά και τη φιλία του τραπεζιού. Για εκείνη, τα τραπέζια ήταν τόπος όπου συναντιούνταν οι ιστορίες του παρελθόντος, η μουσική και οι άνθρωποι. Τη δεκαετία του ’70 ο γιος της ανέλαβε τη διαχείριση,

όμως η Δέσποινα για πολλά ακόμη χρόνια παρέμεινε η καρδιά της κουζίνας. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της υπήρξε μάρτυρας των αλλαγών της Κωνσταντινούπολης·

κι ενώ η ρωμαίικη κοινότητα μειωνόταν, εκείνη συνέχισε να διατηρεί ζωντανό τον πολιτισμό της.

Η ταβέρνα της Δέσποινας υπήρξε μία από τις τελευταίες γυναικείες ρωμαίικες ταβέρνες της Πόλης, φέρνοντας μέσα της την ψυχή μιας ολόκληρης εποχής. Ακόμα και σήμερα, πολλοί συγγραφείς, ποιητές και δημοσιογράφοι τη μνημονεύουν ως έναν θρύλο της Κωνσταντινούπολης.

Από Σμύρνη μέχρι Αυστραλία και Αμερική

Με τα χρόνια, το μαγαζί της έγινε σημείο αναφοράς.Πελάτες από τη Σμύρνη, την Αθήνα, την Αυστραλία και την Αμερική ερχόντουσαν να γευτούν τα μεζεδάκια της και να ακούσουν τις ιστορίες της. Η ζωή της δεν ήταν εύκολη. Από μικρή δούλεψε σκληρά, πέρασε δυσκολίες, αλλά ποτέ δεν λύγισε. Με τη δύναμη και την επιμονή της κατάφερε να σταθεί όρθια, να αγαπηθεί και να αφήσει το όνομά της χαραγμένο στην ιστορία της Πόλης.

Σήμερα, η Ταβέρνα της Δέσποινας εξακολουθεί να λειτουργεί στα Ταταύλα, κουβαλώντας τη μνήμη αυτής της δυνατής γυναίκας και το άρωμα της πολύχρωμης, πολύγευστης και πολύψυχης Κωνσταντινούπολης.