Μεγάλη δυσφορία στην Άγκυρα προκάλεσε η συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που υπέγραψε ο Λίβανος με την Κυπριακή Δημοκρατία, με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να στέλνει σκληρό μήνυμα στη Βηρυτό.

Σύμφωνα με πληροφορίες τουρκικών μέσων ενημέρωση από το Φόρουμ της Ντόχα, η συνάντηση του Φιντάν με τον πρωθυπουργό του Λιβάνου Νεβάφ Σαλάμ εξελίχθηκε σε βαριά ατμόσφαιρα, καθώς η Άγκυρα κατηγόρησε ευθέως τη λιβανέζικη πλευρά ότι προχώρησε σε μια «μονομερή και προκλητική» κίνηση, χωρίς καμία συνεννόηση με την Τουρκία ή τη Συρία.

Τουρκικά μέσα επικαλούνται την εφημερίδα Ελ Αχμπάρ, σύμφωνα με την οποία ο Χακάν Φιντάν χαρακτήρισε τη συμφωνία «παραβίαση των περιφερειακών ισορροπιών» και «έλλειψη σεβασμού» προς χώρες που έχουν άμεσο λόγο στον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων στην Ανατολική Μεσόγειο. Μάλιστα, προειδοποίησε ότι η συμφωνία δεν πλήττει μόνο την Τουρκία και τη Συρία, αλλά βάζει σε κίνδυνο και τα ίδια τα συμφέροντα του Λιβάνου.

Η Άγκυρα φέρεται να εξέφρασε φόβους ότι η συμφωνία με την Κύπρο ανοίγει τον δρόμο για ενεργειακή σύμπλευση του Λιβάνου με το Ισραήλ, μέσω κοινών αγωγών φυσικού αερίου. Στο ίδιο πλαίσιο, ο Φιντάν υπενθύμισε τη συμμετοχή του Λιβάνου στο Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου, στο οποίο συμμετέχουν η Αίγυπτος, η Κύπρος και το Ισραήλ, εκφράζοντας την έντονη δυσφορία της Άγκυρας.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η φράση του Τούρκου ΥΠΕΞ ότι η Τουρκία, «παρά το γεγονός ότι θεωρείται φιλική χώρα», αποκλείεται από κάθε συζήτηση για τη ναυτιλία και τις θαλάσσιες ζώνες, την ώρα που –όπως είπε– ανοίγουν κανάλια συνεργασίας που μπορεί να οδηγήσουν τον Λίβανο σε έμμεση συμμαχία με το Ισραήλ.

Στο παρασκήνιο, τουρκικοί κύκλοι βλέπουν πίσω από τη συμφωνία πολιτικο-οικονομικά λόμπι στην Ουάσινγκτον και μιλούν για παιχνίδι επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης Τουρκίας–Ισραήλ για τον έλεγχο ενεργειακών και γεωπολιτικών ισορροπιών.

Παράλληλα, πληροφορίες από τη Βηρυτό αναφέρουν ότι καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της συμφωνίας είχε ο Πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, με την κυβέρνηση να υλοποιεί τις αποφάσεις του μέσω ρύθμισης που υπέγραψε ο πρωθυπουργός Νεβάφ Σαλάμ.

Η Άγκυρα, πάντως, δείχνει αποφασισμένη να μην αφήσει το θέμα να περάσει έτσι. Λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας, τουρκική αντιπροσωπεία βρέθηκε στη Βηρυτό, μεταφέροντας ξεκάθαρο μήνυμα: η Τουρκία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο επίσημης προσφυγής και ένστασης σε διεθνή φόρα, καταγγέλλοντας τη συμφωνία ως επικίνδυνη και αποσταθεροποιητική για ολόκληρη την περιοχή.

Με την φόρμουλα win-win (όλοι κερδίζουν) ενεργεί πάντα η Τουρκία στο Κυπριακό, δήλωσε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν από τη Νέα Υόρκη,  όπου βρίσκεται για την άτυπη Σύνοδο για το Κυπριακό. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ ανέφερε ότι σκοπός της συνάντησης είναι να συζητηθεί το πώς θα μπορούσε να καταστεί εφικτό ένα όραμα βασισμένο στις πραγματικότητες στο νησί. Είπε ότι δεν γίνεται λόγος η Τουρκία να δεχθεί μια εξίσωση εντός της οποίας αγνοούνται οι Τουρκοκύπριοι και τα δικαιώματά τους.

Όπως μεταδίδει το τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Αναντολού, σε δηλώσεις του σε Τούρκους δημοσιογράφους από την Νέα Υόρκη, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών είπε ότι «συμμετέχουμε όλοι στη συνάντηση, με τους ηγέτες της Ε/κ και της Τ/κ πλευράς, καθώς και ως εγγυήτριες χώρες με τον Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας και τον Βρετανό συνάδελφός μας».

«Όραμα βασισμένο στις πραγματικότητες»

Σύμφωνα με το πρακτορείο Αναντολού, ο Χακάν Φιντάν είπε ότι «σκοπός της συνάντησης είναι να συζητηθεί το πώς θα μπορούσε να καταστεί εφικτό ένα όραμα βασισμένο στις πραγματικότητες στο νησί που θα παρήγαγε περισσότερη σταθερότητα για τη διεθνή κοινότητα και την περιοχή, σταθερότητα η οποία θα ήταν προς όφελος και των δύο κοινοτήτων».

«Εμείς είμαστε πολύ εποικοδομητικοί σε αυτό το θέμα. Το όραμα του Προέδρου μας για αυτό το θέμα είναι πολύ σαφές. Ενεργούμε πάντοτε με τη φόρμουλα win-win (kazan-kazan). Δεν υστερούµε ποτέ σε ενσυναίσθηση προς την απέναντι πλευρά. Ωστόσο, δεν γίνεται λόγος να δεχθούμε μια εξίσωση εντός της οποίας αγνοούνται οι Τουρκοκύπριοικαι τα δικαιώματά τους. Πάντοτε διαπιστώναμε ότι το υφιστάμενο status quo διαμορφώνει μέχρι στιγμής ένα περιβάλλον που παραβλέπει τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων», ανέφερε ο Τούρκος Υπουργός.

«Λύσεις προς όφελος και των δύο πλευρών»

Ο Χακάν Φιντάν υποστήριιξε πως «και τα Ηνωμένα Έθνη αποδέχονται σε μεγάλο βαθμό τις διαπιστώσεις της Τουρκίας», «Εμείς ποτέ δεν υπήρξαμε μια χώρα που αποφεύγει τις διαπραγματεύσεις, που αποφεύγει να συζητά θέματα με πολιτισμένο, ορθολογικό και ώριμο τρόπο. Θα συνεχίσουμε αυτές τις ανταλλαγές απόψεων, τις διαπραγματεύσεις και τον διάλογο. Ελπίζω σήμερα τα μέρη να καταλήξουν σε λύσεις που θα είναι προς όφελος και των δύο πλευρών. Υπάρχουν κάποια σενάρια, ιδέες στο μυαλό μας. Υπάρχουν κάποιες αποφάσεις που ελήφθησαν κατά την προηγούμενη σύνοδο. Ασφαλώς, θα μιλήσουμε για τη συνέχειά τους. Σε αυτή τη σύνοδο, θα συζητήσουμε για το τι είδους νέες αποφάσεις μπορούν να ληφθούν και για τι είδους συμφωνίες μπορούν να επιτευχθούν», ανέφερε.

«Υπάρχει μια πραγματικότητα στο νησί και πρέπει να αποκατασταθεί», δήλωσε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν λέγοντας ότι «στην Κύπρο υπάρχουν δύο κοινότητητες που ζουν χωριστά με τους δικούς τους θεσμούς». Συγκρίνοντας τη σημερινή διαδικασία για επίλυση του Κυπριακού με παλαιότερες, ο Τούρκος ΥΠΕΞ είπε ότι «σήμερα υπάρχει διαφορετική κατάσταση στο πεδίο. Αυτή η κατάσταση πρέπει να αντικατοπτρίζεται στην αναζήτηση πολιτικής λύσης»

Σε δηλώσεις του σε Τούρκους δημοσιογράφους στην Άγκυρα, ο Χακάν Φιντάν είπε ότι «ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ είναι ένας πραγματικά καταρτισμένος ηγέτης τον οποίο εκτιμούμε: ένα αξίωμα που αντανακλά τη συνείδηση ​​του διεθνούς συστήματος σε κάποιο βαθμό. Ο Πρόεδρός μας αποδέχθηκε αυτή την πρόταση άτυπης συνάντησης για το Κυπριακό προκειμένου να δείξουμε την εποικοδομητική μας στάση».

«Όπως γνωρίζετε, ο Γενικός Γραμματέας διόρισε έναν ειδικό προσωπικό αντιπρόσωπο πριν από ένα χρόνο. Η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Κολομβίας, ήρθε, είδε, μίλησε με όλες τις πλευρές για έξι μήνες και ετοίμασε έκθεση. Αυτή η έκθεση κατατέθηκε επίσης και ανέφερε: ‘Δεν υπάρχει κοινό έδαφος μεταξύ των δύο πλευρών’. Τώρα τι σημαίνει αυτό; Υπάρχει ένα θέμα που υποστηρίζουμε εδώ και χρόνια. Υπάρχει μια πραγματικότητα στο νησί ότι δύο κοινότητες ζουν χωριστά, με τους δικούς τους θεσμούς. Το γεγονός ότι ο ένας είναι αναγνωρισμένος ως κράτος και έχει πρόσβαση σε κάθε είδους ευκαιρίες ενώ ο άλλος όχι είναι ο κύριος λόγος της αδικίας στο νησί. Αυτή η αδικία πρέπει να αποκατασταθεί», υποστήριξε ο Τούρκος Υπουργός.

Ο Χακάν Φιντάν είπε «στο παρελθόν, είπαμε ναι στα προσχέδια λύσεων του ΟΗΕ που εκπονήθηκαν με εμπιστοσύνη στη διαιτησία του διεθνούς συστήματος, αλλά οι Ελληνοκύπριοι δεν συμφώνησαν σε αυτό. Σήμερα υπάρχει διαφορετική κατάσταση στο πεδίο. Αυτή η κατάσταση πρέπει να αντικατοπτρίζεται στην αναζήτηση πολιτικής λύσης.

«Πρέπει να προσέχουμε από τους ‘λύκους με προβιά προβάτου’, δήλωσε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν αναφερόμενος στην Κύπρο λέγοντας ότι έχει γίνει βάση υλικοτεχνιής υποστήριξης όπλων και πυρομαχικών για το Ισραήλ, υπό την ονομασία ωστόσο του ανθρωπιστικού κέντρου για τη Γάζα.

Με αιχμή το Αιγαίο προέβη σε δηλώσεις στην τουρκική εθνοσυνέλευση ο Χακάν Φιντάν, απαιτώντας –όπως είπε– «συνολική διαπραγμάτευση όλων των εκκρεμοτήτων» και προωθώντας τη γραμμή περί «ουσιαστικού διαλόγου» με την Ελλάδα, αλλά με όρους Άγκυρας. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ υποστήριξε πως στόχος είναι ένα Αιγαίο και μια Ανατολική Μεσόγειος «σταθερότητας και ευημερίας», επικαλούμενος και τη «βούληση του (Τούρκου) Προέδρου».

Στο ίδιο μοτίβο, ο Φιντάν διαβεβαίωσε ότι η Άγκυρα κρατά ‘ζωντανή’την θετική ατζέντα με την Αθήνα, ενώ επανέφερε και το ζήτημα της μουσουλμανικής μειονότητας στη Δυτική Θράκη, λέγοντας πως η Τουρκία «θα συνεχίσει τις παρεμβάσεις της όποτε χρειάζεται».

Για το Κυπριακό, ο Τούρκος ΥΠΕΞ επιτέθηκε ξανά, μιλώντας για «προτεραιότητα» αναβάθμισης της διεθνούς θέσης της “τδβκ” και ζητώντας την άρση –όπως ισχυρίστηκε– του «απάνθρωπου εμπάργκο» κατά των Τουρκοκυπρίων.

Τέλος, στην Ανατολική Μεσόγειο ο Φιντάν επανέλαβε ότι η Άγκυρα «θα υπερασπίζεται μέχρι τέλους» τη γραμμή περί «δίκαιης μοιρασιάς» και ότι τα βήματα «προστασίας των δικαιωμάτων και συμφερόντων» της Τουρκίας θα συνεχιστούν «με αποφασιστικότητα».

Η Κυπριακή Δημοκρατία την οποία η Τουρκία δεν αναγνωρίζει μπορεί να μπλοκάρει την ατζέντα της Τουρκίας στην ΕΕ, δήλωσε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν αναφερόμενος στην ανάληψη της προεδρίας της ΕΕ από την Κυπριακή Δημοκρατία και ζήτησε να αναθεωρηθούν οι μηχανισμοί λήψης αποφάσεων της ΕΕ.
Σε συνέντευξή του εφ όλης της ύλης στο πρακτορείο Αναντολού, ο Τούρκος ΥΠΕΞ ρωτήθηκε σχετικά με την προσέγγιση της ΕΕ έναντι της Τουρκίας, ενόψει και της διακυβέρνησης Τραμπ. O Χακάν Φιντάν είπε ότι «υπάρχει μια σοβαρή αλλαγή στην προσέγγιση των ευρωπαϊκών χωρών απέναντι στην Τουρκία. Δεν συμβαίνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Όπως είπα, η Ευρωπαϊκή Ένωση τώρα, ας πούμε, έρχεται μια χώρα και είναι μέλος που δεν την αναγνωρίζετε, η ‘ελληνοκυπριακή διοίκηση της νότιας Κύπρου’, για παράδειγμα. Μπορεί να αναλάβει όλη την ατζέντα και να την μπλοκάρει».
«Επομένως, η θεσμική ικανότητα είναι προβληματική από αυτή την άποψη. Αυτό είναι στην πραγματικότητα το πιο πολυσυζητημένο θέμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυτή τη στιγμή στο πακέτο μεταρρυθμίσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με άλλα λόγια, δεν γίνεται χωρίς να αναθεωρηθεί ο μηχανισμός λήψης αποφάσεων. Δηλαδή δεν μπορεί να επιτευχθεί οτιδήποτε με μια εκτελεστική τεχνική  που βασίζεται συνεχώς στη ψηφοφορία 27 χωρών. Είστε λοιπόν αντιμέτωποι με μια ΕΕ που δεν είναι ανθεκτική απέναντι στις διεθνείς κρίσεις και δεν μπορεί να επιδείξει επαρκή ευελιξία και η διεθνής στάση της ΕΕ σταδιακά φθίνει», υποστήριξε ο Τούρκος ΥΠΕΞ.