Με αιχμηρές αναφορές κατά της κυβερνητικής αμυντικής πολιτικής, ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) και αρμόδιος για θέματα άμυνας Γιάνκι Μπαγτζίογλου προειδοποιεί, σε συνέντευξή του στη φιλοκυβερνητική αγγλόγλωσση ιστοσελίδα Türkiye Today, ότι η Τουρκία κινδυνεύει να πληρώσει βαρύ τίμημα για λανθασμένες επιλογές σε S-400, F-35 και εθνικά εξοπλιστικά προγράμματα.

Ο απόστρατος υποναύαρχος τονίζει πως η πραγματική απώλεια από τις κυρώσεις CAATSA δεν είναι τα ίδια τα f-35, αλλά το αμυντικό «οικοσύστημα», δηλαδή η πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες, υποσυστήματα και διεθνή συνεργασία. Όπως σημειώνει, οι επιπτώσεις αυτές φαίνονται ήδη στο πρόγραμμα του εθνικού μαχητικού KAAN, ειδικά στο ζήτημα του κινητήρα, όπου καταγράφονται καθυστερήσεις, κακός σχεδιασμός και ελλείψεις διαχείρισης.

«Eπείγουσα ανάγκη το TF-2000»

Σε ό,τι αφορά το Ναυτικό, ο Μπαγτζίογλου χαρακτηρίζει απολύτως επείγουσα την ολοκλήρωση του αντιτορπιλικού TF-2000 (κλάση Tepe), προειδοποιώντας ότι η καθυστέρησή του αφήνει κενά στην αεράμυνα της χώρας. Παράλληλα, επισημαίνει ότι το TCG Anadolu δεν μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του, λόγω έλλειψης κατάλληλων μεταφορικών ελικοπτέρων.

Αεροπορικό κενό και «λάθος 20ετίας»

Ο αντιπρόεδρος του CHP κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για αεροπορικό έλλειμμα της Τουρκίας σε σχέση με την περιοχή, υποστηρίζοντας ότι ο εκσυγχρονισμός των F-16, τα Eurofighter και μια ενδιάμεση λύση έως το KAAN δεν μπορούν να καθυστερούν. Κάνει λόγο για λανθασμένη διαχείριση των τελευταίων 20 ετών, που οδήγησε στην απομάκρυνση από το πρόγραμμα F-35 και σε πρόσθετο κόστος για εναλλακτικές λύσεις.

Όχι αεροπλανοφόρο, πρώτα αεράμυνα

Αμφισβητεί τη σκοπιμότητα ενός αεροπλανοφόρου, υπογραμμίζοντας ότι προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην αεροπορική άμυνα και την επιθετική αεροπορική ισχύ και όχι σε «εντυπωσιακές αλλά δαπανηρές» πλατφόρμες.

Aισιόδοξος για την πορεία των σχέσεων Τουρκίας–Ηνωμένων Πολιτειών το 2026, εμφανίστηκε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν εκτιμώντας ότι το 2026 αναμένεται να αρχίσουν να αποδίδουν οι διπλωματικές προσπάθειες που καταβλήθηκαν το 202 στην υπόθεση Halkbank, στο καθεστώς κυρώσεων CAATSA, και σε άλλους τομείς όπου, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν ήδη ξεκινήσει διαδικασίες επίλυσης.

Σε συνέντευξή του στο TRT Haber, ο Χακάν Φιντάν ανέφερε ακόμη ότι προβλέπει βελτίωση στο διμερές εμπόριο και υπογράμμισε τη σημασία της περιφερειακής σταθερότητας. 

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ χαρακτήρισε κρίσιμη τη συνέχιση του εποικοδομητικού ρόλου των ΗΠΑ στη Γάζα, των πολιτικών της κυβέρνησης Τραμπ στη Συρία, καθώς και των πρωτοβουλιών που προωθούν την ειρήνη στην Ουκρανία.

Αναφερόμενος στον Καύκασο, σημείωσε ότι οι αμερικανικές πολιτικές που στηρίζουν την ειρήνη και ασκούν πίεση για συμφωνία στην περιοχή συμπίπτουν με τους στόχους της Άγκυρας.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι πέρα από τις διμερείς σχέσεις, η Τουρκία ενδέχεται να επηρεαστεί έμμεσα από διεθνείς εξελίξεις, κάνοντας αναφορά στο ζήτημα της Γροιλανδίας και τις επιπτώσεις του στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και τις διατλαντικές σχέσεις, στην πολιτική της Κίνας και τις συνέπειες στο παγκόσμιο εμπόριο, καθώς και στις αποφάσεις των ΗΠΑ για το Ιράν.

Ο Χακάν Φιντάν ανέφερε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά όλες τις εξελίξεις και λαμβάνει προληπτικά διπλωματικά μέτρα, υπογραμμίζοντας πως το 2026 θα είναι μια χρονιά που απαιτεί έντονη προσπάθεια και συνεχή εργασία.

Οι S-400 παραμένουν στο οπλοστάσιο και θα χρησιμοποιηθούν «αν χρειαστεί», δηλώνει ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ την ώρα που δημοσιεύματα κάνουν λόγο ακόμη και για παρασκηνιακό αίτημα του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν για επιστροφή των S-400, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση.

Όπως αποκαλύπτει ρεπορτάζ του της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας«Σοζτζού», απαντώντας σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή του CHP Ιλχάμι Οζτζάν Αϊγκούν, ο Τούρκος ΥΠΑΜ ανέφερε πως οι S400είναι απαραίτητοι για την αεράμυνα μεγάλης εμβέλειας. Υπενθυμίζεται ότι η αγορά του ρωσικού πυραυλικού συστήματος επηρέασε καθοριστικά τις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και οδήγησε στον αποκλεισμό της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35

Παράλληλα, ο Τούρκος ΥΠΑΜ δηλώνει ότι οι συνομιλίες για τα F-35 συνεχίζονται, ενώ δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη του εγχώριου συστήματος SİPER και στο φιλόδοξο σχέδιο της πολυεπίπεδης αεράμυνας «Ατσάλινος Θόλος», χωρίς όμως συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Στο μέτωπο της Πολεμικής Αεροπορίας, ο υπουργός παραδέχεται ότι η Άγκυρα προχωρά τόσο σε αγορά 20 νέων Eurofighter Typhoon, όσο και σε συζητήσεις για απόκτηση μεταχειρισμένων αεροσκαφών από Κατάρ και Ομάν. Παρά τις αιχμές περί «ιπτάμενων φέρετρων», η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, με σωστή συντήρηση, τα μεταχειρισμένα δεν υστερούν επιχειρησιακά.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στο εθνικό μαχητικό KAAN. Ο Γκιουλέρ επιβεβαιώνει ότι έχουν ήδη παραδοθεί 10 αμερικανικοί κινητήρες από τηGeneral Elektrics, ενώ για τους υπόλοιπους 80 οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ συνεχίζονται. Την ίδια ώρα, η Τουρκία επενδύει στον εγχώριο κινητήρα TF35000, ο οποίος όμως βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο, με ορίζοντα το 2026.

Ο βουλευτής του CHP σχολιάζει καυστικά ότι χωρίς κινητήρα δεν μπορεί να υπάρξει KAAN, θέτοντας ανοιχτά ερωτήματα για το αν θα επιτευχθεί ο στόχος παράδοσης αεροσκαφών έως το 2028. Παράλληλα, καταγγέλλει σιωπή για τα χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί για τα F-35.

Στο φόντο όλων αυτών, η «Σοζτζού» συνδέει την υπόθεση με πρόσφατα ανησυχητικά περιστατικά: μη επανδρωμένα αεροσκάφη να φτάνουν στο εσωτερικό της χώρας, την αεροπορική συντριβή του αεροσκάφους που μετέφερε τον αρχηγό του στρατού της Λιβύη κοντά στην Άγκυρα και την απουσία σαφών εξηγήσεων ακόμη και μετά την ανεύρεση του «μαύρου κουτιού».

Το ερώτημα που αιωρείται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είναι σαφές:

Μπορεί η Τουρκία να στηρίξει τις αμυντικές της φιλοδοξίες με συστήματα που είτε δεν ενεργοποιούνται, είτε εξαρτώνται από ξένες εγκρίσεις;

Ανησυχία και ερωτήματα προκαλούν στην Άγκυρα τα αλλεπάλληλα περιστατικά με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) στην περιοχή της Τουρκίας . Ο αρθρογράφος του T24 Χασάν Γκιόους, μεταφέροντας την ανάλυση του ακαδημαϊκού Σιτκί Εγκέλι, σκιαγραφεί μια πραγματικότητα «κορεσμένου ουρανού» λόγω του πολέμου ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, μέσα σε τέσσερα χρόνια η Ουκρανία παρήγαγε περίπου 4,5 εκατομμύρια UAV, ενώ η Ρωσία τουλάχιστον άλλα τόσα. Στο αποκορύφωμα των επιχειρήσεων, χρησιμοποιήθηκαν έως και 800.000 ντρόουν μέσα σε έναν μόνο μήνα. Η εκτίμηση είναι σοκαριστική: 30.000–40.000 UAV ενδέχεται να κινούνται καθημερινά «δίπλα στην πόρτα της Τουρκίας».

Την ίδια ώρα, πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα διεξάγεται έντονος ηλεκτρονικός πόλεμος. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν θεωρείται παράξενο –όπως επισημαίνεται– πέντε ή έξι ντρόουν να χάνουν τον έλεγχο και να εισέρχονται στον εναέριο χώρο της Τουρκίας.

Τα UAV που εντοπίστηκαν την περασμένη εβδομάδα στην Νικομήδεια (Ιζμίτ) και στο Μπαλλίκεσιρ έφεραν, σύμφωνα με τις σημάνσεις τους, ρωσική προέλευση και εκτιμάται ότι ήταν «αδέσποτα» και εκτός ελέγχου. Ωστόσο, αφήνεται ανοιχτό –έστω και με μικρή πιθανότητα– το ενδεχόμενο να επρόκειτο για σκόπιμη κίνηση, ένα έμμεσο μήνυμα προς την Άγκυρα ότι «η αεράμυνά σας είναι αδύναμη».

Η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ, εφαρμόζει σε καιρό ειρήνης τους κανόνες εμπλοκής της Συμμαχίας, όπου η απόφαση κατάρριψης ανήκει στην πολιτική ηγεσία. Σε κρίση ή πόλεμο, ενεργοποιούνται οι εθνικοί κανόνες εμπλοκής και η αρμοδιότητα περνά στις στρατιωτικές αρχές, φτάνοντας έως και στους διοικητές μοιρών.

Υπενθυμίζεται ότι στα τέλη του 2015, ρωσικό μαχητικό που παραβίασε τον τουρκικό εναέριο χώρο στα σύνορα με τη Συρία καταρρίφθηκε βάσει αυτών των εθνικών κανόνων.

Ο αρθρογράφος θέτει καίρια ερωτήματα: Πότε εντοπίστηκε το UAV που καταρρίφθηκε κοντά στο Ελμαντάγ; Ποιος και πότε έδωσε την εντολή στα F-16; Τι ακριβώς συνέβη μέχρι την κατάρριψη; Με τις επίσημες ανακοινώσεις να περιορίζονται σε μία-δύο φράσεις, τα ερωτήματα παραμένουν – και τα σενάρια πληθαίνουν.

Με αιχμές για την αποτρεπτική ισχύ της Τουρκίας και σαφή μηνύματα προς πάσα κατεύθυνση μίλησε ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν από το Ναυπηγείο Κωνσταντινούπολης, σε τελετή καθέλκυσης, έπαρσης σημαίας και κοπής πρώτου χάλυβα νέων ναυτικών πλατφορμών.

Ο Τούρκος Πρόεδρος έκανε λόγο για «στιγμή εθνικής υπερηφάνειας» για τη ναυπηγική βιομηχανία και το Πολεμικό Ναυτικό, ευχαριστώντας το προσωπικό που –όπως είπε– «φυλάει μέρα και νύχτα τη Γαλάζια Πατρίδα».

Πλοία στο Πακιστάν και στενή συμμαχία

Ο Ερντογάν υπενθύμισε ότι στο πλαίσιο του προγράμματος MILGEM:

• το PNC Babur παραδόθηκε τον Μάιο του 2024,
• σήμερα παραδίδεται το PNC Hayber,
• το PNC Bedir θα ακολουθήσει το 2026,
• ενώ το PNC Tarık το 2027.

Μίλησε για «αδελφική σχέση» Τουρκίας–Πακιστάν και για πλοία τελευταίας τεχνολογίας που ενισχύουν τις ναυτικές δυνατότητες του Ισλαμαμπάντ.

Υποβρύχια, drones και νέες μονάδες

Στην τελετή παρουσιάστηκαν:

• το υποβρύχιο TCG Hızır Reis,
• το αποβατικό Ç159,
• το οπλισμένο μη επανδρωμένο σκάφος ULAQ,
• το περιπολικό TCG Koçhisar,

ενώ έγινε και η κοπή πρώτου χάλυβα για το Seferihisar.

«Η Τουρκία ανήκει στις λίγες χώρες που σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και ρίχνουν στο νερό τα δικά τους πολεμικά πλοία», τόνισε.

Εξαγωγές–ρεκόρ και μεγάλοι στόχοι

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις αμυντικές εξαγωγές, αποκαλύπτοντας ότι:

• η Τουρκία έχει ξεπεράσει τα 8,6 δισ. δολάρια,
• βρίσκεται ήδη στην 11η θέση παγκοσμίως,
• με στόχο την είσοδο στο top 10 έως το 2028.

Αναφέρθηκε επίσης σε προγράμματα όπως ο «Σιδερένιος Θόλος», το Kızılelma, το Bayraktar TB3 και στον σχεδιασμό νέου, μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου από το TCG Anadolu.

«Δεν θέλουμε πόλεμο, αλλά δεν υποχωρούμε»

Κλείνοντας, ο Ερντογάν ξεκαθάρισε ότι οι επενδύσεις αυτές «δεν γίνονται για πόλεμο, αλλά για την προστασία της ειρήνης και της ανεξαρτησίας», υπογραμμίζοντας ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει κρίσεις ή συγκρούσεις, αλλά «δεν θα επιτρέψει να παραβιαστούν δικαιώματα και κυριαρχία».

«Στη θάλασσα, στον αέρα και στη στεριά, η Τουρκία προχωρά με αυτοπεποίθηση», ήταν το μήνυμα που έστειλε.